Ο Κύκλος του Τίποτα, της Αριέττας Μουργινάκη

Ο Κύκλος του Τίποτα

Γράφει, η Σοφία Σιγάλα

Το τίποτα μπορεί να περιέχει τα πάντα. Θα μπορούσε να είναι και μια συνθήκη, εκτός από επίρρημα, που ερμηνεύει την απουσία. Το τίποτα στη ζωή έχει πόνο και απόγνωση, αλλά μπορεί να είναι και αφορμή για δημιουργία. Κουβαλάει μαζί του ζωές και τόπους. Άρνηση και συμφωνία. Αποφάσεις και συμβιβασμούς, τραγικότητα. Και σίγουρα συνοδεύει βίους ανθρώπων όλο και πιο συχνά, περισσότερο οδυνηρά, και θα μπορούσε να είναι θέμα συζήτησης για κάθε άνθρωπο. Το τίποτα είναι όλα τα αν και εφόσον, τα όχι και τα ναι, η αλήθεια και το ψέμα που δεν έχει εξομολογηθεί κανείς, αλλά οι πράξεις του το δείχνουν.

Ιφιγένεια, μη βλέπεις την επιφάνεια. Η ζωή δεν είναι το φαίνεσθαι, κι ούτε εσύ γράφεις γι’ αυτό. Εσύ σκαλίζεις, σκάβεις τα ενδότερα, σκαλίζεις και γράφεις για την ουσία της ανθρώπινης ψυχής. Ναι, θα μπορούσες ίσως να απωθήσεις κάποια γεγονότα που σε τραυμάτισαν, αλλά μπορείς; Όχι, βέβαια! Ε, λοιπόν, σταμάτα την γκρίνια, συγκεντρώσου και συνέχισε!

Ο Κύκλος του Τίποτα είναι ένα ταξίδι αποκάλυψης που ξεσκεπάζει τη μοναξιά και τη δίνη που συμπαρασύρει στο πέρασμά της ανθρώπινες ζωές και διαμορφώνει χαρακτήρες. Είναι μια αφορμή για να ανακαλύψει ο αναγνώστης τη ματαιότητα μιας απόφασης που ζυγιάστηκε από τον νου και όχι από την καρδιά για να παρθεί. Η ιστορία του είναι πολυκύμαντη, γεμάτη από εικόνες ζωντανές και οικείες που εξωθούν τον αναγνώστη σε μια εξομολογητική διάθεση, αφού ανακαλύπτει σκηνές από τη δική του ζωή σε κάθε αποκάλυψη και περιγραφή. Ξεκινάει την εποχή του Εμφυλίου στην Ελλάδα και φτάνει μέχρι και μια δεκαετία πριν. Η οικογένεια Λεβάντε, βαθύπλουτη και προνομιούχα ταξικά, αποκαλύπτεται μέσα από σημαντικές στιγμές της Ιστορίας του τόπου. Η Ελλάδα και η Αμερική είναι τα κύρια πεδία δράσης τους. Μέσα από τις σελίδες του βιβλίου της Αριέττας Μουργινάκη αποκαλύπτονται οι ζωές όλων των μελών, με την εξιστόρηση μιας από τις τελευταίες των απογόνων, της τρίτης γενιάς, της Ιφιγένειας. Τα πρόσωπα που εμφανίζονται στο μυθιστόρημα είναι τραγικά. Όλα επιτελούν ένα χρέος που δόθηκε σχεδόν κληρονομικά σε κάθε απόγονο. Κανείς δε ρωτήθηκε, κανείς δεν κατάφερε να αντιδράσει με ελεύθερη βούληση. Η καταναγκαστική πορεία που διέγραφαν οι ζωές τους τους οδήγησαν σε λάθη επαναλαμβανόμενα. Τα αποτελέσματα στις ψυχές των πρωταγωνιστών διερευνώνται σε αυτό το μυθιστόρημα. Με απόλυτη νηφαλιότητα και βαθιά ανάγκη λύτρωσης και παραδοχής, η Ιφιγένεια καταφέρνει να αναλύσει και να αποκαλύψει όλες τις μύχιες σκέψεις των συγγενών της, να τους δικαιολογήσει ή να τους κρίνει ώστε να καταφέρει τη λύτρωσή τους ακόμα και αν έχουν φύγει από τη ζωή. Η διαδικασία που ακολουθεί είναι γεμάτη αγάπη και κατανόηση. Παράπονο και πίκρα. Έτσι κατορθώνει να ενσωματώσει τους αναγνώστες, μερικές φορές να τους κάνει μέτοχους στη μοναξιά, την απογοήτευση, τις μικρές στιγμές ανάγκης και αγάπης των δικών της ανθρώπων, και να τους κάνει με τον αφοπλιστικά ρεαλιστικό της τρόπο καθρέφτες και αντανακλάσεις στους ίδιους τους του εαυτούς.

Οι στιγμές της Νεότερης Ιστορίας, από τον Εμφύλιο κι έπειτα, περνάν μπροστά από τα μάτια του αναγνώστη με τρόπο ζωντανό και νοσταλγικό, φτάνοντας στην τελευταία οικονομική κρίση. Τραγούδια, ρούχα, στιλ, Πολιτισμός, πολιτικοί και γεγονότα, που είναι ακόμα τόσο ζωντανά στις μνήμες όλων, γίνονται μέσο κάθε φορά για να πορευτούν οι ήρωες στον Κύκλο του Τίποτα. Μια οικογένεια που οι επιλογές της διαιωνίζονται με τον ίδιο τραγικό και τιμωρητικό τρόπο σε όλους όσους γεννιούνται και προκαλούν τη μοναξιά, την έλλειψη ουσιαστικής αγάπης, το μάταιο κυνήγι της συντροφικότητας και την τραγική προσομοίωση μέσα από λανθασμένες και μοιραίες επιλογές. Ο Κύκλος είναι σχεδόν πάντα ίδιος· ένα ασφυκτικό πλαίσιο που δημιουργεί ανθρώπους με βήματα ανισόρροπα και αντιδράσεις μοιραίες. Για να κλείσει πρέπει να επέλθει η παραδοχή και η συνειδητότητα. Να λυτρωθεί μέσα από τον πόνο και την απουσία.

Ο Κύκλος του Τίποτα είναι ένα συγκινητικό και αληθινό μυθιστόρημα. Περιγράφει την ανθρώπινη ψυχή και προκαλεί κάθε αναγνώστη να γνωρίσει τη δική του δυναμική και τα όρια του. Είναι ζεστό και υποκειμενικό, αφού μπορεί πολύ εύκολα να γίνει καθρέφτης του κάθε αναγνώστη. Περιέχει ήρωες απτούς και άριστα δομημένους ως προς την ιδιότητα του καθενός και παραπέμπει σε ένα κοινωνικό ψυχογράφημα ή σε μια συνθήκη ανθρώπινων σχέσεων που αφορά όλους. Όπως εκείνη τη συγκαταβατική σύμφωνη γνώμη που αναγκάστηκε κάποτε ο καθένας μας να πάρει και δημιούργησε αλλεπάλληλα και μοιραία λάθη μέχρι να αποδοθεί, με τη σωστή και συνειδητή έννοια, η άρνηση που ποτέ δεν ειπώθηκε όταν θα έπρεπε.

Κυκλοφορεί από τις εκδόσεις ΠΝΟΗ

Σχετικά Άρθρα