Η θεία Μπέμπα, Ισμήνη Μπάρακλη

Βιβλίων Γη

Γράφει η Σοφία Σιγάλα

Κάθε λύπη θέλει μια μπουκιά χαρά για συνοδεία

Αυτό είναι το τελευταίο μυθιστόρημα της Ισμήνης Μπάρακλη. Μια μπουκιά χαρά, για κάθε δυστυχία της ζωής. Τα λόγια είναι της Θείας Μπέμπας, της ηρωίδας του ομότιτλου μυθιστορήματος. Μια ιστορία που μέσα στα γλυκά και χαρούμενα στιγμιότυπα της ζωής μπλέκεται ο πόνος, η αγωνία και μεγάλα ή μικρά καρέ μιας οικογένειας που ζει στο Ναύπλιο, τον περασμένο αιώνα, μα, στην πραγματικότητα, είναι η ζωή και οι αγωνίες κάθε οικογένειας αυτού ή του προηγούμενου ή ακόμα και κάθε αιώνα που έχει διανύσει ένας μικρός κοινωνικός ιστός. Η Θεία Μπέμπα είναι η οικονόμος ενός σπιτιού στην προκυμαία του Ναυπλίου, μιας αστικής και οικονομικά εύρωστης οικογένειας. Είναι σαν εκείνες τις φιγούρες που διαβάζουμε σε μυθιστορήματα της βρετανικής λογοτεχνίας. Μια γυναίκα της μέσης ηλικίας που μεγαλώνει από μικρή στο αρχοντόσπιτο και φέρει στη μνήμη της όλη την ιστορία όσων ζουν στο σπίτι αυτό. Με τη διαφορά πως δεν πρόκειται για μια στεγνή, μαυροντυμένη κι αγέλαστη γυναίκα, αλλά για τη χαρά της ζωής, με το μεσογειακό ταπεραμέντο και την έντονη προσωπικότητα. Μέσα από την εξιστόρησή της, μαθαίνει ο αναγνώστης την ιστορία της οικογένειας Ροδόπουλου.

Το παρόν της αφήγησης ξεκινά την περίοδο του Μεσοπολέμου, με μικρές χρονικές μεταθέσεις που ξεκινούν από την εποχή του Όθωνα, και προχωρά σε πραγματικό χρόνο μέχρι τη δεκαετία του 80΄ όπου και τελειώνει. Ο σπιρτόζος χαρακτήρας της αφήγησης της ηρωίδας προκαλεί ευθυμία και ανάταση ψυχής στον αναγνώστη. Θα μπορούσε κάποιος να το χαρακτηρίσει ως μια ιστορική αναδρομή, που μεταφέρεται από καθημερινές στιγμές μιας οικογένειας. Ξεχωριστοί χαρακτήρες, ο καθένας από μόνος του με μια δυναμική ισχυρή, στο σύνολό τους μια λεπτομερής αποτύπωση της μικρότερης κοινωνικής ομάδας της εποχής –οικογένειας– με εναλλαγές συναισθημάτων και αντιδράσεων. Σίγουρα πρόσωπα αληθινά, που η μυθιστοριογραφία δεν τα έχει παραποιήσει, αλλά τα έχει αφήσει να εξελιχθούν σαν μια πραγματική συνθήκη της εποχής. Ακόμα πιο ρεαλιστική η ερμηνεία τους, αφού η αφήγηση έχει έξυπνες μεταφορές με τη διπλή πρωτοπρόσωπη μορφή της, δημιουργώντας μια πολυεπίπεδη δυναμική που κεντρίζει το ενδιαφέρον και κάνει ακόμα πιο δυνατή την εξέλιξη της ιστορίας. Κωμικές και τραγικές καταστάσεις ενώνονται μέσα από τον χαρακτήρα της θείας Μπέμπας, που αποδίδει με γλαφυρό και μπριόζικο τρόπο τα τεκταινόμενα και δεν κουράζει τον αναγνώστη ούτε για μια στιγμή.

Βιβλίων Γη

Η Θεία Μπέμπα είναι μια γυναίκα που έχει την εμπειρία της ωριμότητας. Εξομολογείται και δικαιολογεί, κρίνει και κανακεύει, διατηρεί μια στάση ορθολογική, ζει τη ζωή της κατ΄ επιλογή και όχι κατ΄ αναγκασμό. Αντιμετωπίζει τα καλά και τα άσχημα της ζωής με το αίσθημα της επιβίωσης, ίσως γι΄ αυτό και έχει αποκτήσει αυτόν τον τρόπο για να εξηγεί τα πράγματα, με τη στωικότητα ενός ανθρώπου που δεν ακολουθεί τα όσα συμβαίνουν, αλλά τα κάνει η ίδια να συμβούν. Νομίζω πως, γνωρίζοντας τον υπέροχο χαρακτήρα της, ταξίδεψα σε μια άλλη ηρωίδα που είχα αγαπήσει πολύ, τη Νίνα του Κώστα Ταχτσή, από το Τρίτο Στεφάνι. Η δε περίεργη πολυκατοικία που μεγάλωσε η Μπέμπα με έκανε να νοσταλγήσω την Αυλή των θαυμάτων, του Ιάκωβου Καμπανέλλη, ήρωες και χαρακτήρες αυθεντικοί, ελληνικοί, τόσο κοντά σε αυτό που είμαστε όλοι μας, τόσο συγκινητικοί, μιας και θα μπορούσαν να είναι οι παππούδες και οι γιαγιάδες μερικών από εμάς, τόσο ιστορικά ορθοί, αφού εκπροσωπούν υπαρκτά κοινωνικά γίγνεσθαι.

Το μυθιστόρημα της Ισμήνης Μπάρακλη είναι μια υπέροχη φωτογραφία σε σέπια που, αν και φθαρμένη, έχει καταφέρει να διεισδύσει στις ψυχές των προσώπων, δίνοντάς τους ανάσα για να μας διηγηθούν όσα δεν προλάβαμε να ακούσουμε από τους δικούς μας αγαπημένους. Οι άνθρωποι, άλλωστε, όποια εποχή κι αν διανύουν, οφείλουν στον εαυτό τους να ελπίζουν, να ονειρεύονται και να νοσταλγούν. Αποζητούν ένα παραμύθι, το ιδεατό, εκείνο που θα κάνει το πρόσωπό τους να χαμογελάσει.

Βιβλίων Γη

Ο άνθρωπος, για να επιβιώσει σε τραγικές καταστάσεις, ήξερα πως έχει ανάγκη από ένα παραμύθι. Εγώ θα του έλεγα ένα αληθινό, για να ‘χει κάπου να πιαστεί, να βγει από τούτον τον λαβύρινθο ζωντανός. Ένα αληθινό παραμύθι.

Η θεία Μπέμπα κρύβει την παιδικότητα και τη γλυκιά πονηριά ενός μωρού, που παίρνει κρυφά τα σοκολατάκια με λικέρ από τη φοντανιέρα και βλέπει μέσα από τα μεθυσμένα του μάτια τον κόσμο λίγο πιο χαρούμενο, με τη αψιά γλύκα του ποτού. Όπως ακριβώς είναι και θα παραμείνει για πάντα η ζωή.

Κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Ψυχογιός

Σχετικά Άρθρα