Τι να σημαίνουν οι σημύδες, Μιχάλης Μπουναρτζίδης

Βιβλίων Γη

Γράφει η Μαρία Σιταρίδου-Τρουλάκη

Όμορφο εξώφυλλο, ενδιαφέρων τίτλος, άγνωστος σ’ εμένα συγγραφέας, όσον αφορά τη γραφή του, οπισθόφυλλο που γρατζουνάει την περιέργεια μου, θετικές κριτικές από αναγνώστες. Το αγόρασα χωρίς χρονοτριβή. Το ξεκίνησα πριν από τρεις ημέρες και θα πω το κλισέ: το διάβασα απνευστί.

Κατ’ αρχάς πρόκειται για ένα γνήσιο αντιπολεμικό βιβλίο που δεν περιγράφει μάχες. Η πλοκή του χρονικά είναι τοποθετημένη στην περίοδο του Β’ Παγκόσμιου Πολέμου, λίγο πριν την πτώση του Χίτλερ. Οι ήρωες του είναι απλοί, καθημερινοί άνθρωποι που προσπαθούν να επιβιώσουν μέσα στη δίνη του πολέμου, εμπλεκόμενοι σ ‘αυτόν με διαφορετικό τρόπο ο καθένας. Παρόλο που προέρχονται από διαφορετικές χώρες είναι όλοι τους φυγάδες, βιώνουν τα ίδια συναισθήματα του φόβου, της αγωνίας για επιβίωση, της λαχτάρας για ελευθερία από το ναζιστικό καθεστώς και όσο τους επιτρέπεται, για έρωτα.

Τι κάνουν εξάλλου οι άνθρωποι στον πόλεμο; φοβούνται, θέλουν να γυρίσουν σπίτι, ερωτεύονται για ένα βράδυ, πεθαίνουν. Εμείς οι δύο δεν πεθάναμε ακόμη, σπίτι μας δεν μπορούμε να γυρίσουμε, μας απομένει ο φόβος και ο έρωτας.

Όλοι μαζί οι ήρωες, πρωταγωνιστές και δευτεραγωνιστές είναι σαν ένας παράξενος θίασος “μπουλούκι”, σε ένα οδοιπορικό φόβου και ελπίδας για σωτηρία, που ξεκίνησε τέλος Γενάρη του 1945 λίγα μέτρα έξω από το Άουσβιτς και τελείωσε παραμονή Χριστουγέννων στη Θεσσαλονίκη, την σύγχρονη “Ιθάκη” του κεντρικού ήρωα, του Ελληνογάλλου Αλεξάντρ.

Τι να σημαίνουν οι σημύδες στα όνειρα;

(Σημύδες= Μπίρκεν στα Γερμανικά ή μήπως Μπίρκενάου;)
Βιβλίων Γη

Ο Αλεξάντρ αναρωτιέται τι να σημαίνουν όλα αυτά τα όνειρα που τον ταλαιπωρούν σχεδόν κάθε βράδυ…. όνειρα εφιάλτες, προφητικά, μελλοντικά ; δεν μπορεί να τα εξηγήσει. Μήπως οι σημύδες φύτρωσαν πάνω στις στάχτες του πολέμου ,στις στάχτες στα κρεματόρια που εξαφάνιζαν ανθρώπινες οντότητες; Και τα εγκλήματα; πόσα από αυτά επιτρέπονται και πόσα επιβάλλονται για να επιβιώσει κανείς; Μπορούμε να αλλάξουμε τη μοίρα μας και την τύχη μας σε δύσκολους καιρούς; Πρέπει να δίνουμε σημασία στα όνειρα, ακόμη και όταν αυτά είναι παράλογα;

Η γραφή του συγγραφέα παραστατική, καταγράφει την θλίψη, τον πόνο, τον φόβο, με χροιά τραγωδίας αρχαίας. Ζωντανεύει με συγκλονιστικό τρόπο τις εφιαλτικές μνήμες του Αλεξάντρ από το στρατόπεδο του Άουσβιτς, τον τρόπο σκέψης του, τους διχασμούς του, μας παρασύρει στο ερωτικό συναίσθημα του! Υποβάλλει τον αναγνώστη να ακολουθήσει την αλλοπρόσαλλη αυτή παρέα που έχει προκύψει, από δραπέτες, ναζιστές, ιερωμένους, λαθρέμπορους, λιποτάκτες, ανθρώπους που κατάφεραν να επιβιώσουν από τον όλεθρο του πολέμου, που μοιράζονται φόβους, συναισθήματα, μυστικά και αλήθειες. Όλοι οδηγούνται από την ίδια ελπίδα να επιστρέψουν στην πατρίδα τους και να έχουν ένα καλύτερο μέλλον. Πόσοι όμως τελικά θα τα καταφέρουν; Η ροή της ιστορίας είναι γρήγορη, κινηματογραφική, αγωνιώδης, σαν αστυνομική ταινία! Ένα στοιχείο του μυθιστορήματος που αξίζει να σημειωθεί είναι οι σιωπηρές σκέψεις των ηρώων (με πλαγιαστή γραφή), οι εσωτερικοί μονόλογοί τους, που δίνουν ένταση στην ιστορία και μας βοηθούν να τους ψυχογραφήσουμε , να τους κατανοήσουμε και ίσως να τους δικαιολογήσουμε για τις αποκλίνουσες συμπεριφορές τους. “Ισορροπία κατανόησης” ή “ισορροπία τρόμου”.

Βιβλίων Γη

Ένα δίλημμα που βασανίζει όλους τους ήρωες της ιστορίας, προσπαθώντας να καταλάβουν κάτω από ποιά συνθήκη ενεργούν. Ο συγγραφέας βάζει τους ήρωες του να κάνουν φιλοσοφικές συζητήσεις για την θρησκεία, την πολιτική, για την αξία της φιλίας. Ο συγγραφέας έβαλε κι εμένα στην λογική των ίδιων διλημμάτων! Κατέληξα ότι μία ανάγνωση δεν είναι αρκετή για αυτό το απολαυστικό βιβλίο που όμως είναι πολυεπίπεδο στα νοήματα και τους στοχασμούς.

Κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Ωκεανός.

Μαρία Σιταρίδου-Τρουλάκη

Σχετικά Άρθρα