Το Δάκρυ της Αλεπούς, Φωτεινή Πανουργιά

Βιβλίων Γη

Γράφει η Σοφία Σιγάλα

Κάθε ιστορία έχει κι έναν σκοπό. Να ενεργοποιήσει την κριτική ικανότητα, να δώσει ερμηνεία σε κάθε προβληματισμό που προκύπτει από την ανάγνωση. Καμιά ιστορία δε σε εξαναγκάζει να τη μάθεις και να την ακολουθήσεις. Σου ανοίγει, όμως, πόρτες που δε θα κλείσουν ποτέ ξανά. Σε κάνει μάρτυρα εμπειριών, διαφορετικών κάθε φορά ζωών κι εκμηδενίζει τις αποστάσεις και τις αμφιβολίες. Ο μόνος τρόπος να μην αμφιβάλεις είναι να σκέφτεσαι. Μόνο έτσι μοιράζεται το φορτίο που κουβαλάει ο νους.

Το Δάκρυ της Αλεπούς είναι ένα μυθιστόρημα που έχει όλες τις δυναμικές που περιγράφονται παραπάνω, αφού καταφέρνει να το σεβαστείς, λόγω της μεγάλης έκτασης -γεωγραφικής, χρονολογικής και ιστορικής- ενώ η μυθιστορία του «αγκαλιάζει» όλους τους ανθρώπους αυτής της γης με τα μηνύματα του και με τους χαρακτήρες των ηρώων του. Παράλληλες κι άγνωστες ζωές που θα δώσει η μια το χέρι στην άλλη, μιας και, με κάποιον τρόπο, οι άνθρωποι συναντιόνται όταν φτάσει η ώρα και προετοιμάζονται γι’ αυτό μια ζωή. Στην τουρκοκρατούμενη, ακόμα, Καστοριά η άρτια και εξεζητημένη τέχνη των γουναράδων καθορίζει το μέλλον και τη θέση του κάθε κατοίκου της περιοχής. Έτσι και η οικογένεια του Αντρέα, χρόνια πολλά στη δούλεψη του αφεντικού του, έμπορα γούνας, θα δεχτεί την a priori κοινωνική θέση που του οργανώνουν οι ηθικοί και κοινωνικοί νόμοι της εποχής. Αντιδρά όταν βλέπει πως τα δύο από τα παιδιά του ξεχωρίζουν από τη μοίρα των «κολίγων» και τα σπρώχνει να ακολουθήσουν εκείνο που θα τα ελευθερώσει. Ο φόβος κρύβεται πίσω από χρόνων τακτικές και νοοτροπίες και ο μικρός του γιος, ο Αλεξανδρής, θα ταξιδέψει στην Αμερική κυνηγώντας το όνειρο.

Στο Κιρκαγάτς της Ιωνίας, ένα άλλο κορίτσι φτιάχνει όνειρα και περιμένει να πραγματοποιηθούν, με θάρρος, εξυπνάδα και δύναμη, μέχρι που ένα ατύχημα θα ανατρέψει τη ζωή της και θα την αναγκάσει να αλλάξει αποφάσεις και σταθερές. Οι εύθραυστες πολιτικές συνθήκες, η ιδιαιτερότητα που αποκτά μετά το ατύχημα, και για άλλη μια φορά ο φόβος, θα την αναγκάσουν να βρεθεί και εκείνη στην Αμερική. Μια αγάπη βαθιά και άχρονη θα κτιστεί μεταξύ των δύο νέων. Συνειδητή, ειλικρινής και πάνω από τα πρέπει και τις επιταγές της κοινωνικής ορθότητας, που θα ξεπεράσει στεγανά και αμφιβολίες για να αναδείξει τη δύναμη του ανθρώπου και την αξία του αρτιότερου των συναισθημάτων, που δεν μπορεί να το νικήσει τίποτα. Θέλω να παρατηρήσω και να γράψω δυο λόγια για το κοινωνικοπολιτικό πλαίσιο που ορίζει τη μυθιστοριογραφία, κατά τρόπο απόλυτο κι εύστοχο. Μια γνώση κατακτημένη, με ατραπούς, αποτέλεσμα έρευνας και ερμηνείας, δύσκολη στη δομή, έχει γίνει τόσο όμορφα κατανοητή που δε νομίζω πως θα υπάρξει αναγνώστης που δε θα κάνει ταξίδι στην Ιστορία.

Βιβλίων Γη

Το Μακεδονικό Ζήτημα, οι έριδες που προκάλεσε ο Διχασμός, η τραγική πορεία της Μεγάλης Ιδέας, τα αποτελέσματα που προκάλεσαν στον κοινωνικό ιστό της Ελλάδας, ακολούθως, μια δυνατή και πολυπληθυσμική κοινότητα μεταναστών στην Αμερική, ενεργοί και απόλυτα εναρμονισμένοι με την πολιτική κατάσταση της γενέτειράς τους, δίνει τον δικό της αγώνα σε μια σκληρή πραγματικότητα που βιώνει στη χώρα του Μεγάλου Ονείρου. Με λεπτομέρειες ενδιαφέρουσες και σίγουρα άγνωστες για τους περισσότερους από τους αναγνώστες δίνεται η πραγματική διάσταση των προβλημάτων που αντιμετωπίζουν οι μετανάστες στη «Γη της Επαγγελίας». Η χρονολογική περίοδος είναι περίπου από τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο έως και λίγο πριν τον Β΄ και όλα πλέκονται ιδανικά και εξαιρετικά ρεαλιστικά.

Οι ζωές των ηρώων αναμετρώνται μέσα από ολοκληρωτικές φάσεις-μεταμορφώσεις, και δίνουν μάχη με τον ίδιο τους τον εαυτό για να καταρρίψουν τους φόβους και τις ανασφάλειές τους, δυναμώνουν και χάνουν τον προορισμό τους, ελπίζουν και διανύουν μια εσωτερική κάθαρση και μέσα από την επανάσταση που προκύπτει σε κοινωνικό πλαίσιο -για την ελευθερία της γυναίκας, για τις κοινωνικές ανισότητες, και την εκμετάλλευση του ανθρώπινου βίου- καταφέρνουν να αναδυθούν σε καινούρια πρόσωπα, σε νέες δυναμικές προσωπικότητες με τη σοφία που μόνο από την αυτογνωσία έρχεται. Όλη αυτή η πάλη τους φέρνει κοντά στην πιο καθαρή και αγνή μορφή της αγάπης. Αυτή που δε ζητάει, δεν παίρνει με ισολογισμό στις πράξεις και ανθίζει ακόμα και όταν δεν υπάρχει δίπλα σου εκείνος που αγαπάς, αλλά γίνεται οδηγός και τρόπος ζωής.

Βιβλίων Γη

Κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Λιβάνη

Σχετικά Άρθρα