Περί Μοναξιάς, Αντώνης Κοντάκης

Περί Μοναξιάς

Γράφει η Σοφία Σιγάλα

Οι ήρωες του βιβλίου Περί Μοναξιάς είναι πρόσωπα που ‘‘ντύθηκαν’’ τη μοναξιά ως μοναδική κατάληξη μιας ζωής γεμάτης αδιέξοδα. Οι επιλογές τους είναι αποτέλεσμα και όχι επιλογή. Αρκετές από τις ιστορίες είναι απολογία λίγο πριν το τέλος της ‘‘συγκατοίκησης’’ με το αναπόφευκτο. Θα μπορούσε κάποιος να τους χαρακτηρίσει ήρωες, μιας και η κατάσταση που βιώνουν δεν είναι ακριβώς αυτό που τους φέρνει η ζωή, μάλλον έχουν φτιάξει μια κατ’  ανάγκη συγκυρία και όλα τα ρυθμίζουν σύμφωνα με τη δική τους θεώρηση και όχι την πραγματικότητα. Δίνουν ερμηνείες και αιτιάσεις -δικαιώνουν τις αποφάσεις τους και τον τρόπο που πορεύτηκαν οι ήρωες· τραγικά.

Μα η μοναξιά, σαν ατόφιο όργανο της φαντασμένης μοίρας, κραυγάζει πάντα για υποταγή. Και άλλοτε γδέρνει και άλλοτε γδέρνεται. Εξαπλώνεται και συρρικνώνεται. Διεγείρει και αναστέλλει. Υπάρχει ως φυσικότητα στη ζωή, μα στερεί στο τέλος τον ίδιο τον προορισμό της ζωής. Η εμφάνισή της, άλλοτε έρχεται ραγδαία και συντριπτικά και ε σε σου αφήνει άλλη επιλογή από το να συνεφέρεις τις εναπομείνασες ελπίδες σου. Μα, άλλοτε, εμφανίζεται σταδιακά, ύπουλα και απροσδιόριστα…

Περί Μοναξιάς

Οι ιστορίες του Αντώνη Κοντάκη κρύβουν μελαγχολία και το χρώμα τους είναι γκρίζο. Αλλάζουν απόχρωση όταν περάσουν στο στάδιο της κατανόησης, ίσως επειδή οι ήρωες έχουν περάσει τη διαδικασία της γνώσης και της παραδοχής, έτσι απελευθερώνονται και λυτρώνονται, παύουν να ζουν μέσα στο κουκούλι που έφτιαξαν και, ακόμα και με την τραγικότητα που έχει το τέλος τους, οι αποφάσεις τους δείχνουν πέρα για πέρα αναπόφευκτες.

Άνθρωποι αποκλεισμένοι κοινωνικά, με κύριο στοιχείο την απομόνωση και την αποστασιοποίηση, χαρακτήρες που παλεύουν μέσα από κοινωνικές στενωπούς. Ξεδιπλώνονται μέσα σε δέκα διαφορετικές ιστορίες, πολύ εύκολα διακριτός ίσως ο ίδιος τόπος και χρόνος, με κοινό σημείο την απόσταση και την απομόνωση. Συγκλίνουν σε ένα συμπέρασμα:

Ο άνθρωπος: ένα πλάσμα γεμάτο αντιθέσεις, εκφραζόμενων στον ίδιο χώρο και χρόνο.

Ένας άνθρωπος που δεν έγινε ποτέ αποδεκτός, λόγω της εξωτερικής του εμφάνισης, προσπαθεί να βρει θέση μέσα σε ένα αποκλεισμένο κοινωνικό δίκτυο. Μια γυναίκα γίνεται ακούσιος θύτης και απομονώνεται από τον περίγυρό της για ένα παιδί που φέρνει στον κόσμο. Μια κοπέλα σε ένα ίδρυμα χτίζει έναν κόσμο δικό της σε ένα περιβάλλον που δεν μπορεί να αποφύγει και λυτρώνει την απόγνωσή της. Οι ιστορίες διαδέχονται η μία την άλλη και οι πρωταγωνιστές τους συστήνουν διαφορετικά είδη μοναξιάς, διαφορετικά συναισθήματα που βιώνουν, από την απόγνωση έως την αποδοχή. Από την παραδοχή έως της εξιλέωση.

Η μοναξιά έχει πολλά είδη, ο τρόπος για να εκφραστεί, μέσα από τις ιστορίες είναι η οδύνη. Η καθεμιά είναι μια μορφή εξομολόγησης, μια ανάγκη κατάθεσης, ένα μοίρασμα ανθρώπινο που θα μετατραπεί σε αναπόφευκτη κατανόηση. Βίοι στατικοί και επαναλαμβανόμενοι χωρίς ίχνος ελπίδας, μοιραίοι, προκαθορισμένοι a priori, το στοιχείο που τις κάνει ενδιαφέρουσες είναι η αφήγηση του συγγραφέα, που δίνει ένταση και προκαλεί πολλά κανάλια και επίπεδα στον τρόπο που τις εξελίσσει, ώστε να μετατραπούν σε δυναμικές ανθρώπινες παραστάσεις με αρχή, μέση και τέλος. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα, καμία να μην είναι μονότονη και ίδια, να γίνονται διαδραστικές, ζωντανές και ενδιαφέρουσες από πολλές οπτικές τόσο συναισθηματικές όσο και ψυχογραφικές. Μια παράσταση μονολόγων που διεγείρουν την ενσυναίσθηση.

Αν σου δανείσω λίγή από την επαναληπτικότητά μου, θα γίνουν κάποιες πόνος και υστερία, τρέλα και καταπίεση. Φυλακή.

Όλοι οι ήρωες είναι ενδιαφέροντες και όλοι έχουν να καταθέσουν κάτι από τον σύγχρονο κόσμο που βιώνουμε. Όλοι κρύβουν μια άλλη πλευρά του κοινωνικού ιστού, και βλέποντας φιγούρες διαφορετικές στην καθημερινότητα  θα μπορούσε να φωτογραφηθεί κάποιος από αυτούς ή και όλοι. Γιατί η μοναξιά έχει προϋποθέσεις που δεν είναι δύσκολο να δημιουργηθούν. Εκτός από εκείνη που επιλέγεται, υπάρχει και εκείνη που επιβάλλεται. Και τότε είναι πραγματικά πολύ σκληρή.

Περί Μοναξιάς

Η ζωή είναι γραμμένη από αναχωρήσεις κι αφίξεις -πολλές φορές τόσο μονότονες, που το ταξίδι καταντάει να συγχωνεύεται σε μια συνεχή στάθμευση.

Κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Νίκας

Σχετικά Άρθρα