ΕΛΕΟΝΩΡΑ ΤΗΣ ΑΚΟΥΙΤΑΝΙΑΣ, ΕΥΑ ΓΚΑΡΘΙΑ ΣΑΕΝΘ ΝΤΕ ΟΥΡΤΟΥΡΙ

Ελεονώρα της Ακουιτανίας

Γράφει η Νατάσα Μουτούση

Είναι πρόκληση η επιλογή και απόκτηση ενός βιβλίου, το οποίο έχει μόλις κυκλοφορήσει, έχοντας το ισχυρό κίνητρο για τον αναγνώστη έναν τίτλο που αναφέρεται σε μία δυναμική προσωπικότητα, τη θρυλική Δούκισσα της Ακουιτανίας, την Ελεονώρα. Η Δούκισσα κληρονομεί τον τίτλο μετά τον αιφνίδιο θάνατο του πατέρα της και αφού έχει προηγηθεί η απώλεια του μεγαλύτερου αδελφού της. Διατηρεί τον τίτλο μέχρι τον θάνατό της, στην ηλικία των ογδόντα δύο ετών, και αφού παντρεύεται δύο βασιλείς διαδοχικά, πρώτα τον Λουδοβίκο Ζ´ της Γαλλίας και κατόπιν τον Ερρίκο Β’ της Αγγλίας αποκτώντας πολλούς διαδόχους.

Η Εύα Γκαρθία Σάενθ Ντέ Ουρτούρι γράφει ένα έργο το οποίο πληροί τις προϋποθέσεις για την ανάδειξή του σε κλασικό. Η λογοτεχνική της γραφή φαίνεται να αυτονομείται σε πολλά σημεία για την καλύτερη αναγνωστική απόλαυση, χωρίς αυτό να πραγματοποιείται εις βάρος της αληθινής ιστορίας. Η συγγραφέας έχει εντρυφήσει στα ιστορικά γεγονότα, τα οποία τεκμηριώνονται με την εις βάθος έρευνα και αναζήτηση της κατάλληλης βιβλιογραφίας σχετικά με την Μεσαιωνική Δυτική Ευρώπη του 12ου αιώνα μ.Χ.

Εξιστορούνται σημαντικά περιστατικά μίας περίπου δεκαετίας,(1137-1149 μ.Χ),από την πολυτάραχη ζωή της ηρωίδας, της ηγετικής αυτής φυσιογνωμίας, αρχής δεδομένης από τον παράξενο θάνατο του πατέρα της, Δούκα Γουλιέλμου Ι’ έως και την επιστροφή με τον τότε σύζυγό της Βασιλέα της Γαλλίας, Λουδοβίκο Ζ’, από την Β’ Σταυροφορία από τους Αγίους Τόπους. Η μυθοπλασία εντάσσεται εντέχνως μέσα στην πραγματική ιστορία και συντίθεται ένα άρτιο ιστορικό μυθιστόρημα με στοιχεία αστυνομικού θρίλερ.

Ελεονώρα της Ακουιτανίας

Το σκηνικό στήνεται στη πόλη Μπορντό, στη Νότια Γαλλία, με την δεκατριάχρονη Ελεονώρα. Η Eleanor ή Alienor, όπως είναι γνωστή στην τοπική οξιτανική γλώσσα “οκ”, είναι η Λία για τους οικείους της. Της κληροδοτείται ο τίτλος μετά την δολοφονία του πατέρα της στο Σαντιάγκο Ντε Κομποστέλα.

Πάλεψε σαν λιοντάρι, εκείνα δεν λυπούνται το θήραμά τους. Όρμα σαν αετός, πάντα από ψηλά. Δάγκωσε σαν σκορπιός. Το κεντρί του είναι επιλεκτικό και ενσταλάζει το δηλητήριό του μόνο σε αξιόμαχο εχθρό

σελ 31

Αυτά είναι τα λόγια του παππού της, Δούκα Γουλιέλμου Θ’ του τροβαδούρου, που επαναλαμβάνει στον εαυτόν της προσπαθώντας να θάψει την οργή που αισθάνεται να την κυριεύει μετά ένα τραγικό γεγονός που βίωσε στην παιδική της ακόμα ηλικία.

Μόλις δεκατριών ετών, δέχεται να παντρευτεί τον Λουδοβίκο Ζ’, γιο του Βασιλιά Λουδοβίκου ΣΤ’, του επονομαζόμενου “Παχύ”, λόγω της υπέρβαρης εμφάνισής του, ο οποίος επιδιώκει διακαώς αυτόν τον γάμο με την πλούσια κληρονόμο. Εκείνος εποφθαλμιά τον πλούτο της Ακουιτανίας κι εκείνη στοχεύει στην εκδίκηση, θεωρώντάς τον υπεύθυνο για τον θάνατο του πατέρα της. Έναν θάνατο, η εξιχνίαση του οποίου γίνεται σκοπός ζωής. Δέχεται τον γάμο και μετασχηματίζει τη θλίψη σε δύναμη.

Ελεονώρα της Ακουιτανίας

«Κανείς δεν σκοτώνει έναν δούκα της Ακουιτανίας χωρίς να πάει στη κόλαση». Μετακομίζει στο φτωχικό Γαλλικό παλάτι στη Ιλ-ντέ-Φράνς, εγκλιματίζεται στο νέο περιβάλλον και το αναδιοργανώνει κάνοντας παρεμβάσεις για καλύτερη υγιεινή εντός των εσωτερικών χώρων.Σ φετερίζεται συγκυρίες, υιοθετεί αλλαγές, ακόμα και στον ενδυματολογικό κώδικα, και απαλλάσσεται από πρόσωπα που απειλείται.

Εκτός από την επίκτητη ευφυία και φιλομάθεια, διακρίνεται η ηρωίδα για τα χαρίσματα της παρατηρητικότητας και της οξύτητας του πνεύματος. Γνωρίζει καλά την τέχνη της υπομονής, τονώνει το φρόνημά της και μετατρέπει τον εχθρό σε σύμμαχο. Οι Ρωμαίοι είναι εκείνοι που χάρισαν το όνομα Ακουιτάνια στην περιοχή όπου γεννήθηκε η Ελεονώρα, από το “aqua”, το νερό των δύο ποταμών, του Γάρουνα κα του Λίγηρα, οι οποίοι ρέουν ασταμάτητα και κάνουν το έδαφος εύφορο με κέντρο το περίφημο Μπορντό με τους πολυδιαφημισμένους αμπελώνες του. Συσσωρεύεται έτσι πλούτος και η Δούκισσα διαθέτει πόρους για να εξαγοράσει τη ζωή, τη βούληση και το μέλλον εκείνου που επιθυμεί. Δηλωμένη ανυπότακτη εκ γενετής και δεμένη άρρηκτα με την πατρογονική Γή, υπόσχεται να “φέρει” την πατρίδα της στο Παρίσι με ό,τι αυτό συνεπάγεται. Χαρακτηρίζεται ως φύση ανήσυχη και εκδικητική… παρακαταθήκη που έχει αποκτήσει από τους προγόνους της.

Θα γεννάω τον έναν Ακουιτανό μετά τον άλλο, και μετά τον αδύναμο Βασιλιά Παιδί, ένας περήφανος γιός της Ακουιτανίας θα αναρριχηθεί στον θρόνο της αυλής των Καπετιδών. Θα αραιώσω το αίμα τους με το δικό μου, όσες φορές χρειαστεί, ξανά και ξανά, και θα εκπαιδεύω τους απογόνους μου έτσι ώστε να κυριαρχήσει το γένος μου και να μην μείνει ούτε τσουλούφι ξανθό κάτω από το βασιλικό στέμμα

σελ 69

Ο νεαρός Λουδοβίκος Ζ’, μετρημένος και ακριβοδίκαιος, δε διακατέχεται από φιλοδοξίες. Χαρακτηρίζεται από πραότητα και ταπεινότητα και προορίζεται για κληρικός. Ασχολείται με την τέχνη της μικρογραφίας και αγνοεί την πολεμική τέχνη. Ανακηρύσσεται Βασιλιάς την ίδια ημέρα του γάμου του, όταν πεθαίνει ξαφνικά ο πατέρας του και αφού έχει προηγηθεί ο θάνατος του πρωτότοκου αδελφού του, του διαδόχου Φιλίππου. Αντιθέτως, η Ελεονώρα έχει διδαχθεί από το στενό της περιβάλλον να γίνεται πιστευτή ομολογώντας απίστευτες αλήθειες και να κυριαρχεί στο προσκήνιο της εξουσίας.

Αποτυχημένα περιστατικά καταρρακώνουν τον Λουδοβίκο και αποδομείται ο κόσμος γύρω του. Ενδύεται τον μανδύα της απογοήτευσης και θλίψης αισθανόμενος ότι έχει απωλέσει τη θέση του στον παράδεισο. Αγωνίζεται ανάμεσα στο εδώ και στο επέκεινα και εκλαμβάνει σαν εξαιρετική την ευκαιρία για μετάβαση στους Αγίους Τόπους για εξαγνισμό και συγχώρεση. Μετατρέπεται σε αδύναμο άτομο χάνοντας το θαυματουργό άγγιγμα, που είθισται να έχει ο εκάστοτε Βασιλιάς για θεραπεία των πασχόντων από χοιράδωση -ένα είδος δερματικής φυματίωσης. «Ο Βασιλιάς σε αγγίζει, ο Θεός σε θεραπεύει», σελ. 81.

Ελεονώρα της Ακουιτανίας

Με μία γοητευτική γραφή, δομημένη σε μικρά συναρπαστικά κεφάλαια σε πρωτοπρόσωπη, κατά κύριο λόγο, εξομολογητική αφήγηση, δίνεται απόλυτα παραστατικά η δυναμική της πολυσχιδούς αυτής προσωπικότητας, της Ελεονώρας. Εισχωρεί ο αναγνώστης στη διαδικασία να ανιχνεύσει πίσω από τις λέξεις, να ιχνηλατήσει και να εκμαιεύσει νοήματα. Πλουτίζονται οι γνώσεις με σπουδαίες πληροφορίες για τον ψεύτικο απαγχονισμό με τον κόμπο της Βαγδάτης, όπου σώζεται το θύμα. Την παρουσία και το υψηλό καθήκον, που επωμίζονται οι “Γάτοι” της Ακουιτανίας, τα τρία SSS, το έμβλημα των Δουκών και πολλούς άλλους θεσμούς, έθιμα, συνομωσίες, δολοπλοκίες και αιμομιξίες, που περιγράφονται με μοναδικό τρόπο, απόλυτη ακρίβεια και λογοτεχνική ποιότητα. Η αφοπλιστική πλοκή αποτυπώνει αριστοτεχνικά τα γεγονότα και αιφνιδιάζει με αλλεπάλληλες ανατροπές διατηρώντας σε εγρήγορση την περιέργεια του αναγνώστη μέχρι ακριβώς την τελευταία σελίδα.

Η βραβευμένη με το λογοτεχνικό βραβείο PLANETA, εφάμιλλο του Νόμπελ Λογοτεχνίας, συγγραφέας έχει συνθέσει ένα αριστούργημα με αναφορά στην Μεσαιωνική Δυτική Ευρώπη και με κεντρικό θεματικό άξονα τη μακροβιότερη Δούκισσα και σύζυγο δύο Βασιλέων, Ελεονώρα, η πορεία της οποίας σηματοδοτεί το μέλλον της Γηραιάς Ηπείρου.

μτφ. Αγγελική Βασιλάκου

Κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Ψυχογιός

Η Νατάσα Μουτούση γράφει κριτικές και απόψεις σε βιβλία μυθιστορηματικής θεματικής και μπορείτε να τη βρείτε στο Facebook πατώντας στον σύνδεσμο εδώ.

Σχετικά Άρθρα