Τζον Στάινμπεκ: Ο συγγραφέας από το Σαλίνας της Καλιφόρνια, που κατέγραψε τον ανθρώπινο πόνο βιώνοντάς τον

Βιβλίων Γη

Γράφει η Σοφία Σιγάλα

Θα εκδικηθώ τον εαυτό μου με τον πιο βάναυσο τρόπο που μπορείς να φανταστείς. Θα τον ξεχάσω.

τζον σταινμπεκ

Άραγε, υπάρχει τρόπος να ξεχάσεις τις λέξεις και τις πράξεις σου; Πόσο ακαταμάχητος και γοητευτικός μπορεί να γίνει ένας διάλογος με το εγώ; Θα μπορούσε να το έχει πει κάποιος που δεν κατάφερε ποτέ να βρει γαλήνη μέσα από τις σκέψεις του, που κατάλαβε πως ποτέ δεν έφτασε στο ζητούμενο που προσπαθούσε πάντα να ανακαλύψει. Μια ψυχή που ποτέ δεν της έφτασε μέχρι εκεί που πήγε ή ένας κουρασμένος από τη ζωή του άνθρωπος. Η φράση αυτή είναι του Τζον Στάινμπεκ, ενός από τους μεγαλύτερους λογοτέχνες όλων των εποχών. Είχε βρει ειρήνη με τον εαυτό του; Κατάφερε μέσα από τα σπουδαία του μυθιστορήματα να αναδείξει όσο θα ήθελε μια διαφορετική όψη της ακμάζουσας Αμερικής του 20ου αιώνα;

Ο Τζον Ερνστ Στάινμπεκ γεννήθηκε στις 27 Φεβρουαρίου 1902 στην πόλη Σαλίνας της Καλιφόρνια και η καταγωγή του ήταν ιρλανδική και γερμανική. Η πόλη που γεννήθηκε και μεγάλωσε ήταν ένας μεθοριακός σταθμός, μια αγροτική πόλη που επηρέασε πολύ τη σκέψη και τη μετέπειτα ζωή του. Περνούσε τα καλοκαίρια του δουλεύοντας σε κοντινά κτηνοτροφικά αγροκτήματα και μετά με μετανάστες εργάτες στο αγρόκτημα Σπρέκελς. Γνώρισε τη σκληρότερη διάσταση της ζωής των μεταναστών και τη σκοτεινότερη πλευρά της ανθρώπινης φύσης, υλικό το οποίο εξέφρασε σε έργα όπως το Άνθρωποι και Ποντίκια. Εξερευνούσε επίσης το περιβάλλον του περπατώντας στα τοπικά δάση, αγρούς και φάρμες. Η ζωή.

Ο Στάινμπεκ δεν είχε κανέναν ενδοιασμό που να τον αποτρέπει από το να γράψει την αλήθεια και να μιλήσει για τα μελανά σημεία της αμερικανικής κοινωνίας. Για τη φτώχεια που μάστιζε τους απλούς ανθρώπους και για την εκμετάλλευση των εργαζομένων. Μέσα από τα βιβλία του μιλά για δικαιοσύνη και για την πάλη του ανθρώπου για έναν καλύτερο κόσμο. Χαρακτηριστικό της γραφής του ο αφτιασίδωτος ρεαλισμός. Η απογύμνωση της ψυχής και της σκέψης των ηρώων του. Τραγικοί, σχεδόν πάντα μοιραίοι, αντιμέτωποι με όνειρα που δεν πραγματοποιούνται ποτέ, παντοτινοί κυνηγοί μιας ζωής καλύτερης από το τίποτα, με ηθικούς και ανθρώπινους προβληματισμούς. Αντιμέτωποι με το καλό και το κακό, στις πιο απλές και λιτές μορφές τους, αποκαλύπτονται στην πιο αρχέγονή τους υπόσταση: μόνοι τους απέναντι σε έναν καθρέφτη που τα πάθη και τα τρωτά τους σημεία έχουν όψη σε υπερμεγέθυνση. Ο κόσμος των βιβλίων του Στάινμπεκ απέχει από το να είναι ουτοπικός. Οι ήρωές του προσπαθούν με κόπο να αλλάξουν τη φρικτή μοίρα των στερήσεων που τους επιφέρει η φτώχεια, συνειδητοποιούν, όμως, πως δεν είναι παρά έρμαια της τύχης και βλέπουν τα όνειρά τους να γκρεμίζονται. Βρίσκονται εγκλωβισμένοι σε έναν κόσμο που δεν είναι ιδανικός, μα κατάφωρα άδικος. Kαι κανείς δεν μπορεί να ξεφύγει από την μοίρα του.

Αποφοίτησε από το τοπικό λύκειο του Σαλίνας και βρέθηκε στο Πανεπιστήμιο Στάνφορντ, οι διαλειμματικές παρακολουθήσεις ήταν η αιτία να μην πάρει ποτέ το πτυχίο του. Έζησε όλη την περίοδο του μεγάλου Οικονομικού Κραχ της Αμερικής και έκανε οποιαδήποτε δουλειά βρισκόταν στον δρόμο του· η βοήθεια όμως του πατέρα του ήταν εκείνη που τον έκανε να παρατήσει κάθε κοπιαστική δραστηριότητα και να αφοσιωθεί στη συγγραφή. Δούλεψε σαν εργάτης, ξυλουργός, ελαιοχρωματιστής, δημοσιογράφος. Στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο υπήρξε ανταποκριτής στην Ευρώπη της εφημερίδας Herald Tribune, ενώ κατά τη διάρκεια της καριέρας του συνεργάστηκε με διάφορα περιοδικά και εφημερίδες. Η ζωή του ήταν πάντα περιπετειώδης και ανήσυχη, με πολλά ταξίδια, τρεις γάμους και δύο διαζύγια. Τα ταξίδια που έκανε ήταν σημαντικά για τη συγγραφική του δεξιότητα. Το 1948 ο Στάινμπεκ περιηγήθηκε στη Σοβιετική Ένωση με τον φημισμένο φωτογράφο Ρόμπερτ Κάπα. Επισκέφτηκαν το Κίεβο, τη Μόσχα, την Τιφλίδα, το Μπατούμ και το Στάλιγκραντ. Το βιβλίο του για τις εμπειρίες τους Ρωσικό Ημερολόγιο, εικονογραφήθηκε με φωτογραφίες του Κάπα. Εκείνη τη χρονιά εκλέχτηκε μέλος της Αμερικανικής Ακαδημίας Τεχνών και Γραμμάτων. Το 1962 του δόθηκε το βραβείο Νόμπελ Λογοτεχνίας. Ο Τζον Στάινμπεκ, πέθανε το 1968 από καρδιακή ανεπάρκεια. Ήταν 66 ετών με μια πολυκύμαντη και έντονη ζωή.

Τζον Στ'αινμπεκ
Βραβείο Νόμπελ, 1962

Ο συγγραφέας είναι επιφορτισμένος με το καθήκον να αποκαλύπτει τα τρωτά και σφάλματά μας, να φέρει στο φως τα σκοτεινά και επικίνδυνα όνειρά μας, με σκοπό να βελτιώσει την ζωή μας.

απο την ομιλια του στα βραβεια νομπελ

Το συγγραφικό του έργο μεγάλο και αρκετά από τα έργα του είναι μεταφρασμένα και στα ελληνικά.

  • Η Χρυσή Κούπα
  • Ουράνιες Βοσκές
  • Σε έναν άγνωστο Θεό
  • Άνθρωποι και Ποντίκια
  • Η Μακριά Κοιλάδα
  • Τα Σταφύλια της Οργής
  • Το Φεγγάρι κατέβηκε χαμηλά
  • Ο δρόμος με τις φάμπρικες
  • Ανατολικά της Εδέμ
  • Γλυκιά Πέμπτη
  • πολλές συλλογές από άρθρα δημοσιογραφικά και δοκίμια
Τα Σταφύλια της Οργής

Ανατολικά της Εδέμ

Τα Ανατολικά της Εδέμ είναι η ιστορία δύο οικογενειών που ζουν στην Καλιφόρνια, μετανάστες από την Ιρλανδία. Η οικογένεια Τασκ είναι βγαλμένη από τη βιβλική ιστορία του Κάιν και του Άβελ (οι ήρωες έχουν πάρει τα ονόματα των βιβλικών προσώπων). Ο Άνταμ είναι το καλό. Εργατικός, πιστός πάντα στην αλήθεια, τίμιος, εργατικός, πολλές φορές βασανισμένος, ακόμα και από τη γυναίκα που αγάπησε. Οι γιοι του, ο Άαρον και ο Κολ, είναι μια μετενσάρκωση, μια σύγχρονη έκφανση της βιβλικής ιστορίας του Κάιν και του Άβελ. Μυστικά που είχαν μείνει θαμμένα αποκαλύπτονται, το κακό με τη μορφή μιας γυναίκας μπαίνει ανάμεσά τους, οι δύο ήρωες ισορροπούν στη μοίρα τους και την ανάγκη για αγάπη και αποδοχή. Η μάχη με το κακό και το καλό παίρνει διαστάσεις που ισορροπούν σε τεντωμένο σκοινί. Είτε πρωταγωνιστικό είτε δευτερεύοντα ρόλο, οι ήρωες από τα Ανατολικά της Εδέμ μένουν αξέχαστοι. Η Ανατολική θεώρηση των πραγμάτων και η επίδραση που ασκεί στους πρωταγωνιστές, μια μητέρα χαμένη στα πάθη της, μια αποκάλυψη ανορθόδοξη, τα ηθικά διλήμματα των ηρώων, η περαιτέρω ερμηνεία της ιστορίας της Παλαιάς Διαθήκης και οι διαστάσεις που παίρνει σε κάθε πράξη. Μια βαθιά ανθρώπινη και συγκινητική ιστορία που θέτει προς συζήτηση αιώνια ζητήματα: το καλό και το κακό, τα όρια που έχουν στην πορεία της ζωής και στις αποφάσεις του ανθρώπου, η δύναμη και η αδυναμία του, τα όρια και τα στεγανά των πράξεων και των συναισθημάτων του. Δυνατό, ρεαλιστικό, αληθινό και δραματικό. Με ήρωες που πονάνε και αγωνιούν, προβληματίζονται και αντιδρούν παρορμητικά ή με σύνεση. Ήρωες που θα μπορούσαν να είμασταν όλοι.

Πιστεύω ότι υπάρχουν τέρατα που γεννιούνται στον κόσμο από ανθρώπινους γονείς. Μερικά τα βλέπεις, είναι δύσμορφα και αποκρουστικά, με πελώριο κεφάλι ή μικροσκοπικό κορμί. Κάποια γεννιούνται χωρίς χέρια, χωρίς πόδια, ή με τρία χέρια, με ουρές ή στόματα σε αλλόκοτα σημεία. Είναι ατυχήματα, δεν φταίει κανείς για αυτά, όπως πιστευόταν παλιά. Κάποτε θεωρούνταν ορατές τιμωρίες για αποκρυμμένες αμαρτίες. Και όπως υπάρχουν σωματικά τέρατα, δεν μπορεί να γεννιούνται και πνευματικά ή ψυχικά τέρατα; Το πρόσωπο και το κορμί ίσως να είναι τέλεια, αλλά αν ένα στρεβλό γονίδιο ή ένα παραμορφωμένο αύγλο μπορούν να παράγουν σωματικά τέρατα, δεν είναι πιθανό η ίδια αυτή διεργασία να παράγει και μία παραμορφωμένη ψυχή;

Ανατολικά της Εδέμ, Τζον Στάινμπεκ

Σχετικά Άρθρα