Υπατία: Η γυναίκα που άνοιξε τον δρόμο στις γυναίκες επιστήμονες

Υπατία

Γράφει η Σοφία Σιγάλα

Η Υπατία κοίταξε το μεγάλο πλήθος που είχε μαζευτεί για να την ακούσει να μιλάει. Ζούσε στην Αίγυπτο  σε μια εποχή που οι περισσότερες γυναίκες δεν ενθαρρύνονταν να έχουν δικές τους ιδέες. Αλλά το μαθηματικό μυαλό της τράβηξε πολλούς ανθρώπους που ήθελαν να ακούσουν τι είχε να πει. 

Γεννημένη γύρω στο 350 μ.Χ. στην Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου, από έναν διάσημο μαθηματικό και φιλόσοφο, η Υπατία είχε περισσότερη ελευθερία από πολλά κορίτσια και γυναίκες λόγω του σεβαστού πατέρα της. Οι περισσότερες γυναίκες δε σπούδασαν μαθηματικά ή θετικές επιστήμες και δεν τους επιτρεπόταν να ασχοληθούν με την πολιτική. Αλλά η Υπατία έγινε μια από τις πρώτες γυναίκες που σπούδασε και δίδαξε μαθηματικά, αστρονομία και φιλοσοφία.

Οι ιστορικοί δε γνωρίζουν ποια ήταν η μητέρα της Υπατίας, παρά μόνο ότι μεγάλωσε με τον πατέρα της, Θέωνα, ο οποίος ήθελε να μεγαλώσει τον «τέλειο άνθρωπο». Για αυτόν, αυτό σήμαινε κάποιον που ήταν σωματικά και ψυχικά υγιής. Έτσι, ο Θέων ο Αλεξανδρεύς δίδαξε στην Υπατία όλα όσα ήξερε για τα μαθηματικά, καθώς και πώς να είναι ένας ομιλητής με επιρροή.

Η Υπατία εργάστηκε με τον πατέρα της για να ενημερώσει παλιά σχολικά βιβλία με νέες πληροφορίες σχετικά με τη γεωμετρία, την άλγεβρα και την αστρονομία. Είχε το χάρισμα να χωρίζει πολύπλοκα θέματα σε μικρότερα κομμάτια που ήταν πιο κατανοητά. Εξαιτίας αυτού, οι σημειώσεις της επηρέασαν μαθηματικούς και αστρονόμους για αιώνες.

Βιβλίων Γη

Ως ενήλικας, μαθητές ήρθαν από όλη την πόλη για να μάθουν μαθηματικά και αστρονομία από την Υπατία. Ήταν ιδιαίτερα σεβαστή επειδή δίδασκε στους ανθρώπους πώς να χρησιμοποιούν μια φορητή συσκευή που ονομάζεται αστρολάβος, η οποία μετρούσε τη γωνία μεταξύ του ορίζοντα και ενός αστεριού ή ενός πλανήτη. Για διακόσια χρόνια, αυτή η συσκευή βοήθησε τους ναυτικούς να καταλάβουν τόσο την ώρα της ημέρας όσο και τη θέση τους στον ωκεανό. Η Υπατία εφάρμοσε και τα μαθηματικά στη φιλοσοφία. Έχτισε πάνω στις ιδέες του Νεοπλατωνισμού, έναν τρόπο σκέψης που βασίζεται στην πεποίθηση ότι οι άνθρωποι σχηματίζουν ιδέες από τις εμπειρίες τους, όπως ακριβώς μαθαίνουμε το 1+1=2, βάζοντας ένα ζευγάρι κάλτσες μαζί. Τεράστια πλήθη παρακολούθησαν τις δημόσιες διαλέξεις της.

Αλλά οι διδασκαλίες της εισήγαγαν ιδέες που ήταν διαφορετικές από τον Χριστιανισμό, που γινόταν η κύρια θρησκεία που ακολουθούσαν οι άνθρωποι. Όταν ο Κύριλλος, νέος χριστιανός επίσκοπος, ανέλαβε την εξουσία το 412 μ.Χ., η Αλεξάνδρεια χωρίστηκε σε δύο ομάδες. Βασικός αντίπαλος του Κυρίλλου ήταν ο Ορέστης, ο κυβερνήτης της Αλεξάνδρειας, που ήταν φίλος με την Υπατία. Πιστεύοντας ότι η φιλοσοφία της Υπατίας επηρέασε τον τρόπο με τον οποίο ο Ορέστης κυβερνούσε την πόλη, μια ομάδα οπαδών του Κυρίλλου σκότωσε την Υπατία ενώ έδινε δημόσια διάλεξη το 415 μ.Χ.

Υπατία

Χάρη στην Υπατία, οι γυναίκες είχαν δημόσια φωνή για πρώτη φορά και απέδειξαν ότι μπορούσαν να έχουν έξυπνες σκέψεις όπως έκαναν οι άντρες. Οι σημειώσεις της για τα μαθηματικά και την αστρονομία βοήθησαν σύγχρονους μαθηματικούς και αστρονόμους να καταλήξουν σε προηγμένες θεωρίες που χρησιμοποιούνται ακόμα και σήμερα.

Σχετικά Άρθρα