PHILLIP ROTH: Ο συγγραφέας που διέψευσε το «Αμερικανικό Ειδύλλιο».

Βιβλίων Γη

Γράφει η Μαρία Σιταρίδου-Τρουλάκη

Ο διάσημος Αμερικανός λογοτέχνης γεννήθηκε στις 19 Μαρτίου του 1933 στο Νιούαρκ του Νιού Τζέρσεϊ από αμερικανοεβραϊκή οικογένεια με καταγωγή από τη Γαλικία της κεντρικής Ευρώπης. Σπούδασε Αγγλική και Γαλλική φιλολογία στο Πανεπιστήμιο του Σικάγο. Δίδαξε δημιουργική γραφή στο πανεπιστήμιο της Αϊόβα και στο Πρίνστον, και στη συνέχεια συγκριτική λογοτεχνία στο πανεπιστήμιο της Πενσυλβάνια. Αποσύρθηκε από την ακαδημαϊκή διδασκαλία το 1991.

Στην προσωπική του ζωή, ο Ροθ είχε νυμφευτεί δύο φορές. Την πρώτη με τη συγγραφέα Μάργκαρετ Μάρτινσον (1959-1963) και τη δεύτερη με τη γνωστή ηθοποιό Κλερ Μπλουμ (1900-1995). Και οι δύο γάμοι του κατέληξαν σε διαζύγιο. Το 1996 η Μπλουμ εξέδωσε αυτοβιογραφία με τίτλο “leaving a doll’s house”, όπου περιγράφει λεπτομέρειες του γάμου της με τον συγγραφέα. Ο Φίλιπ Ροθ πέθανε στις 22 Μαΐου 2018, σε ηλικία 85 ετών από καρδιακή ανεπάρκεια σε νοσοκομείο της Νέας Υόρκης.

Το έργο και οι διακρίσεις του. Ένα Νόμπελ που ποτέ δε δόθηκε…

Το πρώτο του βιβλίο “Αντίο Κολόμπους” εκδόθηκε το 1959 και ήταν μία συλλογή διηγημάτων, η οποία του χάρισε το Εθνικό Λογοτεχνικό Βραβείο των ΗΠΑ το 1960. Ακολούθησε το “Σύνδρομο Πόρτνει”, μία σειρά διηγημάτων με αφηγητή τον συγγραφέα Ζούκερμαν (alter ego;). Το 1997 κέρδισε για δεύτερη φορά το Εθνικό Λογοτεχνικό Βραβείο των ΗΠΑ, με το βιβλίο “Το θέατρο του Σάμπαθ” και το 1998 βραβεύτηκε με το βραβείο Πούλιτζερ για το “Αμερικανικό ειδύλλιο”. Το 2011 βραβεύτηκε για τη συνολική προσφορά του στη λογοτεχνία με το διεθνές βραβείο Βooker. Τιμήθηκε με όλα σχεδόν τα λογοτεχνικά βραβεία που υπάρχουν, αλλά αγνοήθηκε επιδεικτικά από την Σουηδική Ακαδημία του Νόμπελ (πολύ Αμερικανός;).

Ο Ροθ κατηγορήθηκε έντονα για τις θέσεις και τις απόψεις του από τους δογματικούς, τους υποστηρικτές της πολιτικής ορθότητας, τις φεμινίστριες και τους ραβίνους, καθώς ήταν άθεος και δεν πίστευε στη μετά θάνατον ζωή. Ωστόσο, μετά τον θάνατό του συνεχίζει να ζει μέσα από τα βιβλία και τους ένθερμους αναγνώστες του. Αξεπέραστος κατά πολλούς συγγραφέας, διερεύνησε με ιδιαίτερο ενδιαφέρον επιστήμονα “ψυχαναλυτή”, τη λαγνεία, την εβραϊκή ζωή και την Αμερική γενικότερα, χαρίζοντας καθηλωτικές ιστορίες στους αναγνώστες.

Έσκαψα μια τρύπα και φώτισα με τον φακό μου αυτή την τρύπα.

Αξεπέραστος κατά πολλούς συγγραφέας, διερεύνησε με ιδιαίτερο ενδιαφέρον επιστήμονα “ψυχαναλυτή”, τη λαγνεία, την εβραϊκή ζωή και την Αμερική γενικότερα, χαρίζοντας καθηλωτικές ιστορίες στους αναγνώστες. Μέσα από τα βιβλία του εξηγούσε το πώς μετεξελίχθηκαν οι ΗΠΑ, από χώρα του αμερικανικού ονείρου, σε χώρα του αμερικανικού εφιάλτη. Ανακαλύπτει ο αναγνώστης στα βιβλία του λεπτομέρειες από τη ζωή του στο Νιούαρκ και από την εβραϊκή κοινότητα, το σκηνικό των παιδικών του χρόνων.

Όταν γράφω μυθιστόρημα, λένε ότι γράφω για τη ζωή μου και όταν γράφω για τη ζωή μου, λένε ότι γράφω μυθιστόρημα.

Σχεδόν όλα τα βιβλία του έχουν μεταφραστεί στα ελληνικά και έχουν εκδοθεί από τις εκδόσεις ΠΟΛΙΣ.

Το σύνδρομο Πόρτνει.

Οι διασκεδαστικές συνεδρίες του καταπιεσμένου από τη μητέρα του Αλεξάντερ Πόρτνεϊ στο ντιβάνι του ψυχαναλυτή του.

Πατρική κληρονομιά.

Ο Ροθ κρατώντας συντροφιά στον πατέρα του πριν εκείνος καταλήξει, έγραψε το βιβλίο αυτό που τον αφορά, με κατανόηση, συμπόνια και υπαινικτικό χιούμορ.

Το θέατρο του Σάμπαθ.

Το βιβλίο που αγαπούσε περισσότερο ο ίδιος. Το πιο λάγνο, το πιο βλάσφημο, το πιο απελπισμένο ίσως, από όλα τα έργα του.

Αμερικανικό ειδύλλιο.

Έργο που καλύπτει μία μεγάλη χρονική περίοδο, από τον Β’ παγκόσμιο πόλεμο ως τον πόλεμο του Βιετνάμ και το σκάνδαλο Watergate , αποδομώντας την. Κεντρικός ήρωας, ένας επιτυχημένος επιχειρηματίας που ζεί σε μία κατάσταση νιρβάνα , ως τη στιγμή που ανακαλύπτει ότι η μεγάλη του αδυναμία, η κόρη του, γίνεται ακτιβίστρια και τρομοκράτισσα και του δυναμιτίζει την τακτοποιημένη ζωή του.

Το ανθρώπινο στίγμα .

Η ιστορία ενός χαρισματικού ανοιχτόχρωμου μαύρου, που έχει ζήσει όλη τη ζωή του υποδυόμενος τον εβραίο, για να γλιτώσει από το στίγμα του νέγρου.

Καθένας.

Αν έπρεπε να συνοψίσουμε το νόημα του βιβλίου σε μία μόνο φράση, θα ήταν η παρακάτω: “τα γηρατειά δεν είναι μάχη, τα γηρατειά είναι σφαγή.”

Φεύγει το φάντασμα.

Στηλιτεύει με ισχυρές δόσεις αυτοσαρκασμού και βιτριολικού χιούμορ, τη ζωογόνο δύναμη της ερωτικής επιθυμίας, το βάσανο της θνητότητας, την πολιτική κατάντια της πατρίδας του και τις ηδονοβλεπτικές τάσεις της δημοσιογραφίας.

Αγανάκτηση.

Εικόνες ζωής από την πουριτανική Αμερική της δεκαετίας του ’50, με κεντρικό ήρωα έναν θανάσιμα τραυματισμένο στρατιώτη στον πόλεμο της Κορέας, ο οποίος κάνει αναδρομές στα ατυχή συμβάντα που έκοψαν πρόωρα το νήμα της ζωής του.

Η ταπείνωση.

Η απόλυτη παράδοση στο ερωτικό πάθος ενός πρώην διάσημου θεατρικού ηθοποιού για μία πολύ νεότερη του γυναίκα. Πάθος χωρίς λογική που τον φέρνει όλο και πιο κοντά στην άκρα ταπείνωση και στο θάνατο.

Θέλει μεγάλη μαστοριά, για να γράψει κανείς ένα τόσο απολαυστικό μυθιστόρημα με τόσο καταθλιπτικό τρόπο.

Κριτική για το βιβλίο

Μαρία Σιταρίδου-Τρουλάκη

Σχετικά Άρθρα