ΖΟΥΛΦΙ ΛΙΒΑΝΕΛΙ, ΑΝΗΣΥΧΙΑ

Ζουλφί Λιβανελί

Γράφει η Νατάσα Μουτούση

Υπάρχουν πράγματα που θεωρούνται πλήρως αυτονόητα και άλλα εντελώς ακατανόητα που φαντάζουν μακρινά. Όπως μακρινές είναι πολλές μνήμες. Υποτάσσονται στη λήθη του χρόνου και μία αναπάντεχη ανάκλησή τους δύναται να προκαλέσει οδυνηρές καταστάσεις και να ανατρέψει κάθε προηγηθείσα ορθολογιστική σκέψη. Γιατί η ζωή κάνει τον κύκλο της σε ένα όμορφο “πολιτισμένο” δυτικό τόπο και, απρόσκλητη, στριφογυρίζει και επιστρέφει θυμίζοντας περιστατικά από μία περασμένη ανατολίτικη συνθήκη.

Ο πασίγνωστος Τούρκος μουσικοσυνθέτης και συγγραφέας, Ζουλφί Λιβανελί, σε μόλις 200 σελίδες, ολοκληρώνει ένα αριστουργηματικό ηθογράφημα. Δυναμιτίζει την ατμόσφαιρα του κειμένου με τη ρεαλιστική γραφή του, αυτονομώντας τη νόηση του αναγνώστη. Πυροδοτεί το νου με σκέψεις και διεγείρει τον συναισθηματισμό. Επισημαίνει αγκυλώσεις του διεθνούς πολιτικού και κοινωνικού γίγνεσθαι και επιτυγχάνει να ζωντανεύσει τους χάρτινους ήρωές του.

Οι Σύριοι πρόσφυγες καταφεύγουν κυνηγημένοι στην Νοτιοανατολική Τουρκία, στα σύνορα με τη Συρία, και αντιμετωπίζονται με δυσμένεια. Κατατρεγμένοι από τον ISIS,πουλημένοι σαν σκλάβοι, ακόμα και για ένα πακέτο τσιγάρα, γυναίκες βιασμένες και εγκυμονούσες, βιώνουν μία γενοκτονία με το πρόσχημα ότι δήθεν λατρεύουν τον διάβολο. Ατελέσφορες οι προσεγγίσεις με τους μουσουλμάνους, με τους οποίους έχουν διαφορές στη γλώσσα, την θρησκεία και τα ήθη. Σε αντιδιαστολή, ο δυτικός τρόπος ζωής, τόσο διαφορετικός, τόσο απόμακρος ακόμα και μέσα στην ίδια τη Τουρκία, στη μεγαλούπολη Ινσταμπούλ.

Ανησυχία, Ζουλφί Λιβανελί

Ο Ιμπραήμ είναι ένας νέος Τούρκος δημοσιογράφος, ο οποίος ζει και εργάζεται στην Ινσταμπούλ. Πρόσφατα διαζευγμένος, αφοσιώνεται στη δουλειά του και διακατέχεται από μία συνεχή “ανησυχία”. Η κανονικότητα που βιώνει του δημιουργεί μία ανησυχία να διατηρήσει τα καλώς αποκτηθέντα. Στην “κόκκινη” στήλη της εφημερίδας, όπου δημοσιεύονται δολοφονίες και άλλα βίαια περιστατικά, διαβάζει τυχαία για την άγρια δολοφονία στην Αμερική του παιδικού του φίλου, του Χουσείν, από τον ISIS.

Η παρουσία του στην κηδεία του φίλου του, στην κοινή γενέτειρά τους, στο Μάρτιν, στα βάθη της Νοτιοδυτικής Τουρκίας, είναι ένα ταξίδι πίσω στον χρόνο. Ένα ταξίδι σε θύμισες της παιδικής ηλικίας, σε έθιμα λησμονημένα ,καλυμμένα από την πελώρια, μοντέρνα ομπρέλα του δυτικού τρόπου ζωής. Συναισθάνεται τις διαφορετικές “ανησυχίες” των ανθρώπων εκεί. Ανησυχίες για την επιβίωσή τους από τη φρίκη του πολέμου και τις ανατριχιαστικές συνέπειές του. Ανησυχίες για τις εξτρεμιστικές επιθέσεις που τρομοκρατούν. Επαναπροσδιορίζεται! Αισθάνεται ένα κενό μέσα του σαν να βυθίζεται στην ανυπαρξία…

“Αυτός ο κόσμος είναι ψεύτικος. Κι άλλος είναι αμφίβολος”, όπως λένε δύο στίχοι ενός δημοτικού της Μαύρης θάλασσας.

Ο καλόκαρδος και φιλεύσπλαχνος Χουσείν προσφέρει χέρι βοηθείας στο καταυλισμό και ερωτεύεται μία νεαρά προσφυγοπούλα, τη Μελακνάζ,, η οποία έχει καταφύγει εκεί με το τυφλό μωρό της, αποτέλεσμα βιασμού. Αρραβωνιασμένος με την Σαφιέ, θεωρείται μεγάλη ύβρις για το Ισλάμ να την εγκαταλείψει για να συνάψει γάμο με μία μη μουσουλμάνα και κυρίως μία Γεζίντι. Προειδοποιείται! Κινδυνεύει και διαφεύγει στην Αμερική να σωθεί.

“Ήμουν άνθρωπος”, είναι οι τελευταίες του λέξεις. Λέξεις που κρύβουν όλη την έννοια του αλτρουισμού.

Ανησυχία, Ζουλφί Λιβανελί

Οι Εζιντί, όπως επιθυμούν να ονομάζονται οι ίδιοι, περήφανοι ως λαός, πιστεύουν σε μία από τις αρχαιότερες θρησκείες με ρίζες από την Ινδία, με τον Άγγελο Παγόνι, σημαντικότερο των αγγέλων.

Ενέχει και την καλοσύνη και την κακία, ακριβώς όπως ο άνθρωπος. Όποιο τρέφεις, αυτό επικρατεί.

σελ. 105

Με έναν γοργό σφυγμό αφήγησης δέχεται ο αναγνώστης πλήθος πληροφοριών για τους Συροιακωβίτες (Συροχριστιανούς) και τους Κούρδους σεΐχηδες με τις διαφορές τους με το Ισλάμ. Ακούει τους σοφούς της Ανατολής να μιλούν με ποιήματα, θρύλους και παραβολές και αντιλαμβάνεται ότι δεν είναι καθόλου τυχαίο που η δύναμη του παραμυθιού έρχεται από την Ανατολή και μαγεύει. Μαγεύει και ο λόγος του Λιβανελί σε αυτό το βιβλίο, το τόσο περιεκτικό σε μηνύματα και διδαχές.

Μτφ, ΦΡΑΓΚΩ ΚΑΡΑΟΓΛΑΝ

Κυκλοφορεί από τις εκδόσεις ΠΑΤΑΚΗ

Η Νατάσα Μουτούση γράφει κριτικές και απόψεις σε βιβλία μυθιστορηματικής θεματικής και μπορείτε να τη βρείτε στο Facebook πατώντας στον σύνδεσμο εδώ.

Σχετικά Άρθρα