Χανς Κρίστιαν Άντερσεν: Ο σπουδαίος παραμυθάς και τα θλιμμένα παραμύθια του.

Χανς Κρίστιαν Άντερσεν

Γράφει η Μαρία Σιταρίδου-Τρουλάκη

Γεννήθηκε το 1805 στις 2 Απριλίου, που ανακηρύχθηκε ως Παγκόσμια Ημέρα του Παιδικού Βιβλίου. Γιός ενός φτωχού τσαγκάρη και μίας πλύστρας, έζησε τα παιδικά του χρόνια με φτώχεια, πείνα και έλλειψη από χάδια και φιλιά. Μετά από πολλές μετακινήσεις, η οικογένειά του ριζώνει κάποια στιγμή στην Odense, δυτικά της Κοπεγχάγης. Κάπως έτσι ξεκινάει η ιστορία του πιο διάσημου παραμυθά…

Σε ηλικία επτά χρόνων ο πατέρας του τον πηγαίνει για πρώτη φορά στο θέατρο. Ο μικρός Χανς μαγεύτηκε και αγάπησε το θέατρο για πάντα! Στην ηλικία των 11 χρόνων, ο πατέρας του πεθαίνει , η μητέρα του ξαναπαντρεύεται και ο μικρός Χανς αρχίζει να νιώθει πολύ μόνος! Στα 14 του χρόνια, φεύγει από το σπίτι με προορισμό την Κοπεγχάγη και προσπαθεί να μπει στο Βασιλικό Θέατρο. Είναι όμως άσχημος, με αδύνατο σουλούπι και δεν τον δέχονται. Ο ίδιος ζώντας πολύ φτωχικά, συνεχίζει να προσπαθεί να γίνει κάτι, είτε τραγουδιστής, είτε ηθοποιός, ακόμα και χορευτής.

Αποτυγχάνει όμως σε όλα, με αποτέλεσμα να κλειστεί στον εαυτό του και να γίνει μελαγχολικός. Κάποια στιγμή, ο διευθυντής και οικονομικός διαχειριστής του Βασιλικού Θεάτρου, Jonas Collin, λυπάται που τον βλέπει να αγωνίζεται και να εισπράττει μόνο ήττες, και τον βοηθάει για να μπορέσει να μορφωθεί. Κανονίζει να τον πάει σε ένα σχολείο στο Slagelse, επειδή γνώριζε προσωπικά τον διευθυντή. Όταν το 1826, ο διευθυντής του σχολείου μετατίθεται αλλού,ο Χανς Κρίστιαν είναι πλέον ανεπιθύμητος… Έτσι γράφει το πρώτο του ποίημα, «Το παιδί που πεθαίνει», με αφορμή αυτή του την εμπειρία της απόρριψης.

Το ποίημα θα μεταφραστεί και στα γερμανικά και σιγά- σιγά, θα αρχίσει η καταξίωση, η αναγνώριση και κάπου στο μέλλον θα σκαρφαλώσει στο Πάνθεον των διάσημων παραμυθάδων. Σπουδάζει φιλολογία αλλά δεν ολοκληρώνει τις σπουδές του! Παρουσιάζει τα πρώτα του θεατρικά έργα. Εκδίδει ποιητικές συλλογές, λιμπρέτα για όπερες, νουβέλες και φυσικά, τα παραμύθια του. Σ’ αυτά γράφει για παιδικά συναισθήματα, για παιδικές ζωές πασπαλισμένες με θλίψη και με ζάχαρη, πότε για απώλειες αλλά και λουλουδιασμένες μέρες, και πότε για σκοτεινές αλλά με λαμπερά αστέρια να στέλνουν ευχές και ελπίδες!

Χανς Κρίστιαν Άντερσεν

168 παραμύθια!

«Η πριγκίπισσα και το μπιζέλι», «Η βασίλισσα του χιονιού», «Το ασχημόπαπο», «Το μολυβένιο στρατιωτάκι», «Η μικρή γοργόνα», «Τα καινούργια ρούχα του αυτοκράτορα», «Η Τοσοδούλα», «Το Κοριτσάκι με τα σπίρτα», «Το Χριστουγεννιάτικο Έλατο», αλλά και «Η ιστορία μιας μητέρας».

Στο «κοριτσάκι με τα σπίρτα», δεν υπήρχε θέση στη γιορτή για ένα παιδί, έμεινε γυμνό έξω στα χιόνια χωρίς παιχνίδια, φαγητό, χωρίς γλυκά και δώρα. Διωγμένο απ’ το πατέρα του, προσπαθεί να ζεσταθεί στη σύντομη λάμψη της φλόγας των σπίρτων που πουλάει για να του πάει λεφτά . Ονειρεύεται ότι είναι σε μια όμορφη γιορτή, σε ένα ζεστό σπίτι, με όμορφα πράγματα γύρω, ότι είναι χορτάτη και ότι όλοι την αγαπούν, κι έτσι πεθαίνει απ το κρύο, στην αγκαλιά της γιαγιάς της, του μοναδικού ανθρώπου που την είχε αγαπήσει. Στο άλλο θλιμμένο παραμύθι των Χριστουγέννων, «Το Χριστουγεννιάτικο έλατο», ένα έλατο ονειρεύεται να γίνει κάτι άλλο από αυτό που είναι.

Ονειρεύεται ταξίδια στην αρχή, στολίδια μετά, θαυμασμό και δόξα. Όταν όλα θα γίνουν, θα καταλάβει πως θυσιάστηκε μάταια…

Χανς Κρίστιαν Άντερσεν

Σε άλλο παραμύθι, μία μητέρα, όταν τα άλλα παιδιά γιορτάζουν, θυσιάζει τα πάντα, τα μαλλιά, τα μάτια της, την ανάσα της για να προλάβει τον Χάρο που της άρπαξε το δικό της παιδάκι, για να μετανιώσει πικρά!

Ο Άντερσεν σκορπίζει μελαγχολία και αλήθεια πάνω στην χρυσόσκονη της ευτυχίας των Χριστουγέννων, αιώνια θλιμμένος, τόσο ώστε να επηρεάσει την παιδικότητα της ανθρωπότητας για πάντα.

Τον καιρό της αναγνώρισης του, απόλαυσε ταξίδια, βραβεία, λεφτά, γνωριμία με τον αγαπημένο του αλλά και “αντίπαλο δέος”, τον Τσαρλς Ντίκενς, πήγε σε τόπους μαγικούς και αρχαίους όπως η Ελλάδα, γνώρισε τιμές και τίτλους ευγενείας. Ενώ γράφει για τα παιδιά, μιλάει με τα παιδιά, αναγνωρίζει και περιγράφει τον ψυχικό και φαντασιακό τους κόσμο, παρόλα αυτά δεν έκανε δική του οικογένεια. Ερωτεύτηκε απελπισμένα με γυναίκες αερικά, που δεν ήταν ποτέ αφοσιωμένες σε εκείνον. Τραγουδίστριες, χορεύτριες, ηθοποιοί του χάρισαν την παρέα τους, καμία όμως δεν ήταν ολοδική του.

Στις 4 Αυγούστου του 1875, ο μεγαλύτερος παραμυθάς όλων των εποχών, θα πεθάνει ύστερα από σύντομη ασθένεια. Έγραψε τους στίχους για τον εθνικό ύμνο της Δανίας, το άγαλμα του είναι αξιοθέατο, τα έργα του βρίσκονται στις βιβλιοθήκες αλλά κυρίως στις καρδιές μας, κι έγινε ήρωας για τη χώρα του. Παρόλη τη δόξα και την καταξίωση, δεν κατάφερε ποτέ να νιώσει ευτυχισμένος. Καταδικασμένος σαν τους ήρωες των παραμυθιών του, έζησε αναζητώντας απελπισμένα μία αγάπη που δεν του χαρίστηκε ποτέ… Εκείνο το: «καλές γιορτές σε όλους», το είπε με θλιμμένα δάκρυα και με τη βεβαιότητα πως: «το να ζεις μόνο δεν είναι αρκετό, είπε η πεταλούδα. Πρέπει να έχεις λιακάδα, ελευθερία και ένα μικρό λουλούδι»…

Μαρία Σιταρίδου-Τρουλάκη

Σχετικά Άρθρα