Η ΚΥΡΙΑ ΜΕ ΤΗΝ ΕΡΜΙΝΑ, Λεονάρντο Ντα Βίντσι (1452-1519)

Βιβλίων Γη

Γράφει η Dimitra Papanastasopoulou

Εκείνη την περίοδο (1488-1490) ο Λεονάρντο ασχολιόταν με την προσωπογραφία και, ειδικότερα με τις «κινήσεις της ψυχής», με την μελέτη των οπτικών φαινομένων και της προοπτικής, καθώς και με τη χρήση του χρώματος. Η εικονιζόμενη ταυτίζεται με την Cecilia Gallerani, την καλλιεργημένη, όμορφη κι εκλεπτυσμένη ερωμένη του Λοντοβίκο Σφόρτσα. Η Σεσίλια ήταν κόρη του Fazio Gallerani,ενός ισχυρού μιλανέζου γαιοκτήμονα, ευγενικής καταγωγής. Γεννημένη το 1473, έμεινε νωρίς ορφανή και απέκτησε πιθανότατα από τον εραστή της ένα παιδί που γεννήθηκε τον Μάιο του 1491. Ο Σφόρτσα, τότε, της έκανε δώρο ένα κτήμα στο Σαρόννο. Η ομορφιά της,, η ευφυία και τα πνευματικά της χαρίσματα τής εξασφάλισαν μια εξέχουσα θέση στην μιλανέζικη Αυλή. Και όταν ο Σφόρτσα παντρεύτηκε κάποια άλλη, η Σεσίλια παντρεύτηκε τον κόμη Bergamini από την Κρεμόνα και εγκαταστάθηκε στο Μιλάνο. Το 1498 η Σεσίλια έδειξε τον πίνακα στην Ισαβέλλα Ντ’ Έστε, ώστε η καλλιεργημενη μαρκησία της Μάντουα να δει και να συγκρίνει τον τρόπο που ζωγράφιζε ο Λεονάρντο μ’ εκείνον του Τζοβάνι Μπελίνι.

Βιβλίων Γη

Η νέα μοιάζει να στρέφει το σώμα της την στιγμή ακριβώς που κοιτάζει κανείς τον πίνακα. Η ερμίνα (το ζώο) στρέφει το βλέμμα στην ίδια κατεύθυνση με την νεαρή γυναίκα, το φόρεμα της οποίας είναι ζωγραφισμένο με τρόπο ώστε να διακρίνονται οι ίνες του υφάσματος. Το ζωάκι δείχνει τρομαγμένο, αλλά το χέρι της Σεσίλια, που έχει αποδοθεί με ανατομική ακρίβεια, το καθησυχάζει. Η ερμίνα συμβολίζει την ματαιοδοξία και προτιμά να παραδοθεί, παρά να λερώσει την γούνα της στην προσπάθειά της να ξεφύγει από τα βέλη του κυνηγού. Αυτή η συστροφή του σώματος της γυναίκας και η αντίστοιχη κίνηση του ζώου προσδίδουν μια πρωτοφανή ενάργεια στην σύνθεση.

Η εμφανής μελέτη του Λεονάρντο για την απόδοση της σκιάς, τόσο σε πρώτο όσο και σε δεύτερο πλάνο, παραπέμπει στις σημειώσεις «περί σκιάς και φωτός» στα σχέδια του Χειρογράφου C (Βιβλιοθήκη του Ινστιτούτου, Παρίσι) όπου αναγράφεται η χρονολογία 1490. (Χάρη στις ακτίνες Χ γνωρίζουμε ότι πίσω από τον αριστερό ώμο της νέας ήταν ζωγραφισμένο ένα παράθυρο, το οποίο ήταν και πηγή του τόσο έντονου φωτισμού).

Ο πρίγκιπας Άνταμ Τσαρτορίσκι αγόρασε την προσωπογραφία γύρω στα τέλη του 18ου αιώνα για να την δωρίσει στην σύζυγό του Ισαβέλλα, η οποία διατηρούσε ένα είδος ιδιωτικού μουσείου με την ονομασία «Γοτθικός Οίκος».

Σήμερα ο πίνακας βρίσκεται στο Μουσείο Τσαρτορίσκι της Κρακοβίας.

Σχετικά Άρθρα