Η περιπλάνηση ενός βιολιού, Μιχάλης Μπουναρτζίδης

Βιβλίων Γη

Γράφει η Νατάσα Μουτούση

Η περιπλάνηση ενός βιολιού μπορεί να είναι η ιστορία της απόκτησης και της μεγάλης αγάπης γι’ αυτό το μουσικό όργανο, το οποίο δεν επιθυμεί να αποχωριστεί ποτέ ο ιδιοκτήτης του στην δική του προσωπική περιπλάνηση. Ερμηνεύοντας τον τίτλο του βιβλίου αυτού, ο αναγνώστης κάνει την υπόθεση ότι η περιπλάνηση είναι συμβολική της ζωής αυτού του ανθρώπου, του ήρωα του Μιχάλη Μπουναρτζίδη στην προκειμένη περίπτωση. Το ευκταίο είναι ο ήχος του βιολιού να είναι μελωδικός και απολαυστικός και να συνοδεύεται από χαρούμενες στιγμές και ποτέ από το αποκρουστικό ακομπανιάρισμα, όπως μπορεί να είναι ένας ήχος του πολέμου.

Ο Αλέκο εφέντης, Θρακιώτικης καταγωγής, φθάνει με ένα καράβι, πρόσφυγας από τη Φώκαια της Μ. Ασίας στη Θεσσαλονίκη το 1914. Συνοδεύεται από τη γυναίκα του, την Ευταλία, και τα πέντε παιδιά του, τον Βλάση, τη Σοφία, τον Θωμά και τα δύο μικρότερα κορίτσια του, την Μελπομένη και την Χάϊδω. Βρίσκει τη πόλη να βουίζει από ένα ετερόκλητο πλήθος λαών, που την κατοικούν, και τους νεοφερμένους πρόσφυγες να προσπαθούν να ενσωματωθούν και να οργανωθούν. Κραυγαλέες οι αντιθέσεις! Μεγάλη η προσπάθεια για συμπόρευση….Σχηματίζονται προσφυγικές συνοικίες με τα πόδια των ανθρώπων να πατούν εκεί, αλλά το μυαλό τους να τρέχει στα χώματα που εγκατέλειψαν. Απεριόριστα τα όρια της σκέψης, της θύμησης, της νοσταλγίας…

Ο Θωμάς είναι το κεντρικό πρόσωπο γύρω από το οποίο κινείται η μυθιστορία και η αγάπη του για ένα βιολί, που τυχαία βρίσκεται στα χέρια του, κυριαρχεί στη ζωή του. Συνειδητοποιεί ότι ο ήχος του απελευθερώνει την ψυχή του και την κάνει να ταξιδεύει, να πετάει μακριά, ανεξέλεγκτα. Αρχίζει ιδιαίτερα μαθήματα μουσικής με μία Γαλλίδα, την Ζανέτ, και κατόπιν στο Ωδείο .Η ενασχόλησή του αυτή γίνεται η αιτία της γνωριμίας του με μία νεαρά Εβραιοπούλα, την Ελβίρα, και η ακαταμάχητη, ερωτική έλξη που δημιουργείται, προορίζεται να αντέξει στον χρόνο. Η μοίρα πάντα όμως εκπονεί τα δικά της σχέδια.

Βιβλίων Γη

Το 1916,η πολιτική κατάσταση στη Θεσσαλονίκη είναι ένα «μπερδεμένο κουβάρι» και ο λαός, Έλληνες, Εβραίοι, Γάλλοι και λοιποί, κινείται ζαλισμένος. Συναναστρέφονται και συνοδοιπορούν.

Όποια κι αν είναι η γλώσσα τους, αν έχουν ψυχή τα λόγια τα νιώθουμε.

Η μεγάλη φωτιά το 1917 έρχεται να καταστρέψει, μαζί με την μεγάλη καμένη έκταση, και τα όνειρα πολλών κατοίκων. Ο χρόνος δεν σταματάει να τρέχει με ορμή και να δημιουργεί νέες συνθήκες μετά το τέλος του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου. «Πόλεμος, θάνατος ,και η ζωή παλεύει και αντιστέκεται».

Με βαθιά γνώση των ιστορικών γεγονότων που έχει ακολουθήσει την στοχευμένη προσωπική έρευνα και μελέτη, ο συγγραφέας αναπλάθει τις συνθήκες της εποχής που διαμορφώνονται το πρώτο μισό του Εικοστού αιώνα και τις φωτίζει, παρά την ερεβώδη συγκυρία. Από την Μ. Ασία, το 1914,στη Θεσσαλονίκη και συνέχεια στην επαναστατημένη Ρωσία των μπολσεβίκων το 1917.Η εκστρατεία του Ελληνικού σώματος με τους Λευκορώσους στη γεωγραφική περιοχή της σημερινής Ουκρανίας το 1919 είναι ίσως ένα κομμάτι της ιστορίας που δεν είναι ευρύτερα γνωστό. Η πλοκή της υπόθεσης συνεχίζει να εκτυλίσσεται στο Βερολίνο ,στη Γερμανία, με τον Χίτλερ να κερδίζει έδαφος προετοιμάζοντας την αναπόφευκτη έκρηξη του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου λίγο αργότερα. Ο Ισπανικός εμφύλιος από το 1936-1939 είναι ο δεύτερος κεντρικός άξονας που κινείται η πλοκή με λεπτομερείς περιγραφές και αναφορές σε πρόσωπα.

Βιβλίων Γη

Το μυθιστόρημα «Η Περιπλάνηση ενός Βιολιού» είναι ένα πλήρες ιστορικό μυθιστόρημα με προσεγμένη επιλογή λέξεων, στρωτή γλώσσα και πυκνή ροή. Η διήγηση της ιστορίας είναι κυρίως τριτοπρόσωπη στην μεγαλύτερη έκταση και διακόπτεται σε ορισμένα κεφάλαια από μία πρωτοπρόσωπη αφήγηση με δομημένη σύνδεση και πλήρη αμεσότητα.. Με αυτόν τον τρόπο «παραχωρείται» το δικαίωμα στους τρεις κύριους πρωταγωνιστές, τον Θωμά, τον ατίθασο, αλλά φιλόμουσο πρόσφυγα, την Ελβίρα, την όμορφη Εβραιοπούλα, θυγατέρα του εμπόρου Νταβίντ, και τον Μαξίμ, τον Ρώσο αξιωματικό, να δώσουν εξηγήσεις για γεγονότα που βίωσαν και που τους οδήγησαν σε αμετάκλητες αποφάσεις.

Τα λάθη που κάνουμε δεν τα ξέρουμε από πριν, Ράφα. Απ’ αυτά που συμβαίνουν μετά καταλαβαίνουμε αν κάτι ήταν λάθος ή όχι.

Κυκλοφορεί από τις εκδόσεις ΚΕΔΡΟΣ

Η Νατάσα Μουτούση γράφει κριτικές και απόψεις σε βιβλία μυθιστορηματικής θεματικής και μπορείτε να τη βρείτε στο Facebook πατώντας στον σύνδεσμο εδώ.

Σχετικά Άρθρα