Η άλλη όψη του Παραδείσου, Φράνσις Σκοτ Φιτζέραλντ

Βιβλίων Γη

Γράφει η Νατάσα Μουτούση

Το «Η άλλη όψη του Παραδείσου» είναι το πρώτο μυθιστόρημα του Φράνσις Σκοτ Φιτζέραλντ που εκδόθηκε το 1920,τον έκανε γνωστό και έγινε ο βατήρας της συγγραφικής του εκκίνησης προς την επιτυχία, η οποία κορυφώθηκε με το αριστουργηματικό «Ο Μεγάλος Γκάτσμπι», το 1925, και το οποίο απογείωσε τη φήμη του στο διεθνές λογοτεχνικό πεδίο. Το παρόν μυθιστόρημα κυκλοφόρησε μόλις πριν λίγα χρόνια στην ελληνική γλώσσα, μεταφρασμένο εξαιρετικά από τον γνωστό συγγραφέα Δημήτρη Στεφανάκη.

Βιβλίων Γη

Η υπόθεση του βιβλίου αφορά τη ζωή του βασικού ήρωα, του νεαρού Αμερικάνου Άμορι Μπλέιν, κατά τα προ φοιτητικά του χρόνια, τα φοιτητικά στο Πανεπιστήμιο Πρίνστον και τα αμέσως επόμενα μετά την αποφοίτηση, περίπου μέχρι το εικοστό πέμπτο έτος της ηλικίας του. Οι ομοιότητες που παρατηρούνται με την πραγματική ζωή του συγγραφέα παραπέμπουν σε μία εν μέρει αυτοβιογραφία του. Εικόνες της κοινωνίας με τους κανόνες ηθικής της εποχής, την αστική τάξη, την αντικομφορμιστική νεολαία, τα συνδικάτα και την ποτοαπαγόρευση είναι εκείνα που χαρακτηρίζουν τη χρονική αυτή περίοδο γύρω από το 1920. Μία περίοδο που προηγείται του μεγάλου οικονομικού κραχ της Γουόλ Στρίτ το 1929. Το βιβλίο χωρίζεται σε δύο κύρια μέρη και πολλά, δομημένα έντεχνα, μικρότερα κεφάλαια που περικλείουν συγκεκριμένα αφηγηματικά νοήματα. Ο «Ρομαντικός εγωιστής» είναι το πρώτο μέρος με τη βιολογική ενηλικίωση του Άμορι κατά τη χρονική περίοδο των σπουδών του. Η «Η εκπαίδευση του χαρακτήρα», στο δεύτερο μέρος, είναι βασικά η πνευματική ενηλικίωσή του σε συνδυασμό με την επαγγελματική του πορεία.

Η τριτοπρόσωπη αφήγηση διακόπτεται από διαλόγους με έντονο το θεατρικό στοιχείο. Η συνεχής αναφορά σε ονόματα συγγραφέων και ποιητών εντυπωσιάζει τον αναγνώστη για την πληθώρα των λογοτεχνικών γνώσεων του Φιτζέραλντ. Το «ντύσιμο» του εκφραστικού του λόγου με έναν ποιητικό οίστρο υποδηλώνει το ανήσυχο πνεύμα του, την ψευδαίσθηση του αμερικανικού ονείρου στην κοινωνία και στον έρωτα με την κατάθλιψη να πλανιέται στον αέρα.

Βιβλίων Γη

Ο Άμορι Μπλέιν γεννιέται μια ανοιξιάτικη μέρα του 1896 (την ίδια χρονιά με τον συγγραφέα!!!!!) σε μια μεσοδυτική πολιτεία των Ηνωμένων Πολιτειών. Ο πατέρας του, Στίβεν Μπλέιν,«άνθρωπος χωρίς πυγμή και καθαρή σκέψη», γίνεται πλούσιος μετά τον θάνατο των δύο αδελφών του, επιτυχημένων χρηματιστών στο Σικάγο. Η Μπεατρίς, η μητέρα του Άμορι, μορφωμένη και πολυταξιδεμένη, τον επηρεάζει πολύ στον τρόπο σκέψης και συμπεριφοράς. Όταν στην εφηβεία του συναντά στη Ν. Υόρκη τον Μονσινιόρ Ντάρσι, καθολικό πλέον, παλιό γνώριμο της μητέρας του, εκείνος γίνεται ο πνευματικός του πατέρας.

Στο κεφάλαιο « Ο κώδικας του νεαρού εραστή», ο Άμορι εκμυστηρεύεται ότι υπερέχει σωματικά και πνευματικά, ως εξαιρετικά γοητευτικός άντρας με «προσωπικότητα, χάρη, μαγνητισμό και αυτοκυριαρχία». Καλομαθημένος και φιλόδοξος, συμπληρώνει τη διετή παρακολούθηση μαθημάτων στο Σεντ Ρίτζις και αποφασίζει να μετακινηθεί ανατολιτικότερα με σκοπό να φοιτήσει στο πασίγνωστο Πανεπιστήμιο Πρίνστον, το οποίο με τη Γοτθική κατασκευή και το έμψυχο υλικό, που φοιτά εκεί, αποπνέει μια γοητευτική και αριστοκρατική ατμόσφαιρα. Δίνεται η ευκαιρία να αποκτήσει επαφές με την υψηλή τάξη, φιλικές σχέσεις με συμφοιτητές του και ερωτικούς δεσμούς με διάφορες νεανίδες, δεσμοί οι οποίοι μόλις αχνά περιγράφονται. Διαβάζει πυρετωδώς λογοτεχνία και ποίηση με προτίμηση στον Κίπλινγκ και γράφει και ο ίδιος ασταμάτητα ποιήματα, πολλά από τα οποία κοινοποιεί σαν μέσο έκφρασης, μετάγγισης συναισθημάτων. «Μπορεί να εξελιχθώ σε διανοούμενο, ποτέ δεν θα γράψω ποίηση της προκοπής», ακούγεται να λέει. Δοκιμάζει το ταλέντο του ως ηθοποιός λαμβάνοντας μέρος σε εκδηλώσεις. Επισκέπτεται επανειλημμένα λέσχες όπου τα σουξέ της εποχής, όπως το «Φτωχή Μπατερφλάι», ηχούν στα αφτιά του, ενώ γεύεται το ένα ουίσκι μετά το άλλο. Όταν τον ρωτούν «Τι γιορτάζεις, Άμορι;» απαντά «Το γεγονός ότι τινάζω τη ζωή μου στον αέρα».

Βιβλίων Γη

Ο Άμορι Μπλέιν εγκαταλείπει το Πρίνστον και κατατάσσεται στο στρατό με την έκρηξη του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου. Μετά την αποστράτευσή του, επιστρέφει στις Ηνωμένες Πολιτείες από τη Γαλλία και προσπαθεί να ισορροπήσει με τις ερωτικές πληγές που έχουν ανοίξει, καθώς και με τις συνέπειες από την οικονομική ένδεια που βιώνει. Τον κατακλύζει μία πλημμύρα αφύπνισης για αγάπη για τη ζωή. Παρασύρεται όμως από πελώρια συναισθηματικά κύματα και στροβιλίζεται σε μία δίνη που γίνεται πιο επικίνδυνη με το ποτό. Η άλλη όψη του παραδείσου μπορεί να θεωρηθεί ότι είναι η εξανέμιση των πάσης φύσεως ψευδαισθήσεων. Αντιλαμβάνεται ότι η μοντέρνα ζωή δεν εξελίσσεται «από αιώνα σε αιώνα, αλλά από χρόνο σε χρόνο» και φθάνει στην αυτογνωσία τείνοντας τα χέρια προς τον ουρανό σε μία απεύθυνση: «Ξέρω ποιος είμαι». «Μα τίποτε περισσότερο».

Κυκλοφορεί από τις εκδόσεις ΜΙΝΩΑΣ

Μτφ: Δημήτρης Στεφανάκης

Η Νατάσα Μουτούση γράφει κριτικές και απόψεις σε βιβλία μυθιστορηματικής θεματικής και μπορείτε να τη βρείτε στο Facebook πατώντας στον σύνδεσμο εδώ.

Σχετικά Άρθρα