Παλαιοί Λογαριασμοί, Δήμητρα Παπαναστασοπούλου

Βιβλίων Γη

Γράφει η Σοφία Σιγάλα

Τρεις ιστορίες δράσης και αποτελέσματος είναι το τελευταίο μυθιστόρημα της Δήμητρας Παπαναστασοπούλου, που αφηγούνται την πορεία τριών γυναικών, σε διαφορετικό τόπο και χρόνο, ενώνονται με τη θεωρία της μετεμψύχωσης. Η Γουάν Φε, η Τζόντι Βέντεη και η Βασιλεία Γερανίου είναι οι μορφές μιας ψυχής που προσπαθεί να εξιλεωθεί από τις πράξεις του παρελθόντος. Η πανάρχαια αντίληψη για το ταξίδι της ψυχής, που ποτέ δε χάνεται, αλλά μεταφέρεται στον χρόνο, είναι το θέμα στο μυθιστόρημα «Παλαιοί Λογαριασμοί» και οι παράλληλες ιστορίες που το συνθέτουν είναι ένα ταξίδι γοητευτικό, με ιστορικό, πολιτικό και πολιτισμικό ενδιαφέρον.

Οι τρεις ιστορίες είναι μια αφήγηση παράλληλη, που ξεκινάει από μια δολοφονία και τη στιγμή που η ψυχή της Τζόντι Βέντεη χωρίζεται από το σώμα της, σε έναν κακόφημο δρόμο της Νέας Υόρκης. Η σύνδεση της χριστιανικής αντίληψης περί Παραδείσου συνδέεται με την αντίληψη της μετεμψύχωσης στον πρόλογο, και αρχίζει να παίρνει μορφή με τρεις διαφορετικές εξιστορήσεις, που θα αποκαλυφθεί από το παρελθόν μέχρι και το μέλλον.

Η Γουάν Φέη είναι μια γυναίκα που ζει στην Κίνα, το 1643, την ιστορική περίοδο της μετάβασης από την αυτοκρατορία των Τσινγκ στην αυτοκρατορία των Μαντσού ή Μινγκ. Η ηρωίδα ζει όλη την πολιτική και ιστορική μετάβαση, ως μια γυναίκα με παιδεία, που ανήκει στις τάξεις των εμπόρων, σε υψηλό κοινωνικό επίπεδο που, όμως, είναι δεμένη με τα ήθη και τις παραδόσεις της Κίνας για τις γυναίκες και τη θέση τους στην κοινωνία. Το ελεύθερο και ανυπότακτο πνεύμα της θα καθορίσει την πορεία της. Θα αντισταθεί στους σκληρούς και απαράβατους κανόνες που υποτάσσουν το φύλο της, θα ξεφύγει από τον σφιχτό κλοιό της έγγαμης ζωής και θα φύγει με τον εραστή της ποιητή που αγαπάει, για να ζήσει όπως η συνείδησή της την καλεί. Η πολιτική αναστάτωση και η διαμάχη για την επικράτηση θα γίνει η αιτία ώστε να μπει στα υψηλότερα κλιμάκια της Απαγορευμένης Πόλης και να παίξει ρόλο, μέσα από τον σκοτεινό και μυστικό κόσμο των γυναικείων διαμερισμάτων στην επικράτηση των Μινγκ. Η πορεία της θα τη μεταμορφώσει, από την πιο όμορφη γυναίκα της Κίνας, με τη ματαιοδοξία και τον εγωπαθή χαρακτήρα να κινούν τις πράξεις και τις σκέψεις της, σε μια σοφή ύπαρξη που θα αντιληφθεί τον ρόλο της στον κόσμο που έζησε.

Βιβλίων Γη

Η Τζόντι Βέντεη βρίσκεται στο Λονδίνο της Βικτωριανής εποχής, στα μέσα του 19ου αιώνα, το 1850. Είναι ένα δωδεκάχρονο κορίτσι που ζει στα σλαμς ή ρούκερι του Λονδίνου, στις πιο φτωχές και σκοτεινές συνοικίες του, πουλώντας λουλούδια και μικροπράγματα για να ζήσει την οικογένειά της, τη μητέρα και τα αδέλφια της. Σε μια επίθεση που θα δεχτεί από μια συμμορία του δρόμου, θα βρεθεί σε ένα πορνείο και έπειτα στην πιο πλούσια συνοικία του Λονδίνου, στη Μπελγκρέβια, να πουλάει το σώμα της σαν πόρνη πολυτελείας. Τα μυστικά που θα της αποκαλυφθούν, θα τη βοηθήσουν να ξεφύγει από τον βρόμικο κόσμο που ζει και θα βρεθεί στην Αμερική, με την ελπίδα να ζήσει ελεύθερη από το παρελθόν της, μια νέα ζωή χωρίς τις σκιές που την ακολουθούν. Όσα έχει βιώσει, όμως, έχουν αποτυπωθεί ως τρόπος και επιθυμία στο μυαλό της. Από την μποέμικη και πλούσια ζωή που διάγει, θα βρεθεί να χορεύει σε ένα κακόφημο μπαρ της Νέας Υόρκης, με έναν προστάτη που θα την εκμεταλλευτεί. Η ζωή της θα τελειώσει σε ένα βρόμικο σοκάκι, δολοφονημένη από μια συμμορία ληστών.

Η Βασιλεία Γερανίου ζει στην Πάτρα, τη δεκαετία του 80΄, κάπου στα 1985. Είναι αρχιτέκτονας, πετυχημένη, έχει κατακτήσει με τον δυναμικό και αριστοκρατικό της χαρακτήρα τους κύκλους μέσα στους οποίους κινείται. Η μοναχική της ζωή θα αλλάξει, όταν θα γνωρίσει τον Βασίλη και θα τον ερωτευτεί, θα ζήσει μαζί του μια δυνατή αγάπη, αλλά θα αλλάξουν όλα όταν θα μάθει πως είναι παντρεμένος. Η ζωή της και η δράση της μοιράζονται στην Αμερική, στο Λονδίνο και στην Ελλάδα. Όταν θα αρχίσει να ασχολείται με το κάρμα και τη μετεμψύχωση, θα ανακαλύψει τον λόγο και τον τρόπο που η ζωή την καλεί να πάρει αποφάσεις και να ενεργήσει. Μέσα από τις πράξεις και τη δύναμη του χαρακτήρα της, θα φτάσει εκεί που δεν κατάφερε στις προηγούμενες ζωές της.

Βιβλίων Γη

Τρεις διαφορετικές και συναρπαστικές αφηγήσεις, που θα μπορούσαν να είναι αυτόνομες και να συνθέτουν τρία αυτόνομα μυθιστορήματα, μπλέκονται με έναν τρόπο έξυπνο, με προσεγμένη και έμπειρη δομή και μορφή, αποδεικνύοντας το νόημα και την αρχική σκέψη της συγγραφέως. Το κάρμα είναι το θέμα με το οποίο ασχολείται και ο τρόπος που ο άνθρωπος εξελίσσεται πνευματικά και ψυχικά μέσα από τις επιλογές του, ώστε να απελευθερωθεί από ό, τι τον δένει με το προηγούμενο. Το πώς απελευθερώνεται από τα δεσμά του παρελθόντος που κουβαλάει από τη γέννησή του και τελικά γίνεται ο δημιουργός της δικής του ζωής. Η σημαντική παρατήρηση που θα μπορούσε να κάνει κάποιος που διαβάζει το μυθιστόρημα είναι ο έξυπνος τρόπος που εκφράζεται και δομείται η κεντρική του ιδέα. Δεν υπάρχει σε καμία από τις ιστορίες η αναφορά σε μεταφυσικά φαινόμενα -μια μικρή αναφορά γίνεται μόνο στην ιστορία της Βασιλείας- αλλά υπονοείται μέσα από κοινούς τόπους, ήρωες που θα μπορούσαν να υπάρχουν στο παρελθόν ως χαρακτήρες και να επηρεάζουν τις τρεις πρωταγωνίστριες, κοινά στοιχεία στις συμπεριφορές τους και στον τρόπο σκέψεις τους, πράξεις που αντιπαραβάλλονται και κάνουν τον αναγνώστη να μη χάνει την κοινή αίσθηση που απορρέει και από τις τρεις. Η αδιάκοπη πάλη τους για τη λύτρωση και την αντίστασή τους σε αυτό που φαίνεται προκαθορισμένο για εκείνες, συνδέονται αριστοτεχνικά και διακριτικά. Οι πράξεις των δύο ηρωίδων από το παρελθόν παλεύουν με το κακό και το καλό, τον θυμό και την καλοσύνη, το δίκαιο και το άδικο, αλλά μένουν στη μέση, όταν κάποιο τυχαίο -ή όχι- γεγονός, κόβει τη ζωή τους. Η τελευταία ηρωίδα φαίνεται να προσπαθεί να συνεχίσει ό, τι έμεινε στη μέση. Αν και είναι τρεις παράλληλες ιστορίες δεν υπάρχουν αυτόνομα μέσα στο μυθιστόρημα· η μία διαδέχεται συνεχώς την άλλη, και δημιουργείται μια υποσυνείδητη ένωση μεταξύ τους, μέχρι να καταλήξουν στο παρόν. Δημιουργείται έτσι η εντύπωση πως συναντιούνται σε ένα πρόσωπο και οι τρεις. Η τελευταία ηρωίδα, μέσα από τις αντιδράσεις και τις πράξεις της, τις επιλογές και τις αποφάσεις της, συνεχίζει κάτι που έμεινε στη μέση και δε βρήκε ποτέ λύτρωση και κατάληξη. Η Βασιλεία γίνεται ο καλύτερος εαυτός της Γουάν Φέη και της Τζόντι Βέντεη. Η τελευταία ιστορία χρονικά είναι μια ευκαιρία που κάπου στο παρελθόν δε δόθηκε, γιατί κάποιο συμβάν την έκοψε και δεν πραγματοποιήθηκε ποτέ. Οι επιλογές και η διαχείριση της Βασιλείας, της τελευταίας ηρωίδας, φαίνονται σαν να είναι η συνέχεια όσων δεν κατάφερε ο αναγνώστης να δει στις δύο προηγούμενες γυναίκες.

Βιβλίων Γη

Η αποτύπωση της κάθε εποχής, οι ιστορικές και πολιτιστικές πληροφορίες αποδεικνύουν τη μελέτη και την ιστορική, πολιτική και κοινωνική έρευνα που έχει προηγηθεί αφού, κάθε εποχή που αναφέρεται, έχει ταυτότητα και βρίσκεται σε απόλυτη και αρμονική σύνδεση με τους ήρωες της. Παραθέσεις και μικρότερες ιστορίες δεύτερων ηρώων αποτυπώνουν κάθε ιστορική περίοδο με τρόπο ζωντανό και η ευρηματική αυτή επινόηση κάνει τον αναγνώστη κοινωνό διαφορετικών πολιτισμών και κουλτούρας, αντίληψης και τρόπου ζωής. Οι εναλλαγές από τον κινέζικο πολιτισμό του 15ου αιώνα, στη βικτωριανή εποχή και στην Αμερική του 19ου αιώνα, αλλά και στην ελληνική κοινωνία του 20ου αιώνα φέρνει στο προσκήνιο διαφορετικούς κόσμους, με διαφορετικές συμπεριφορές, που καθορίζουν την υπόσταση, τη φύση και τη θέση των ηρωίδων και δημιουργούν μια, τελικά, υπέροχη ιστορία, με συνδετικούς κρίκους που ξεφεύγουν από την εύκολη ίσως μεταφυσική προσέγγιση. Δημιουργούν ένα ρεαλιστικό και ψυχογραφικό έργο, που έχει ιστορική και κοινωνική προέκταση και μορφή.

Βαθιά ιστορία αγάπης; Απλήρωτα χρέη που ζητούν αποπληρωμή; Όλα βρίσκουν θέση, όλα με κάποιον τρόπο στις ζωές των ανθρώπων βρίσκουν την εξιλέωση. Οι λογαριασμοί πάντα κλείνουν όποιο κι αν είναι το τίμημα. Όλα ξεκινούν και τελειώνουν μέσα από τις ψυχές που ψάχνουν τη λύτρωση και τη δικαίωση.

Κυκλοφορεί από τις εκδόσεις 24Γράμματα

Σχετικά Άρθρα