8 Ιουλίου του 1851: Γεννιέται ο άνθρωπος που έδωσε όνομα στον Μινωικό Πολιτισμό

Βιβλίων Γη

Γράφει η Μαρία Σιταρίδου-Τρουλάκη

Ο Άρθουρ Έβανς γεννήθηκε στο Νας Μιλς της Ανατ. Αγγλίας και ήταν γιος του αρχαιοδίφη Τζον Έβανς. Σπούδασε αρχαιολογία στην Οξφόρδη και από νωρίς έδειξε ενδιαφέρον για την νομισματική αρχαιολογία και για τα νομίσματα και τους σφραγιδόλιθους της Κρήτης.
Σε μια περιοδεία του στην Ελλάδα το 1883, ο Έβανς συνάντησε τον διάσημο αρχαιολόγο  Χάινριχ Σλήμαν.  Όπως ήταν φυσικό, γοητεύτηκε από την αρχαία ελληνική αρχιτεκτονική και ιδιαίτερα με κάτι μικρές πέτρες που βρέθηκαν ανάμεσα σε μυκηναϊκά σπαράγματα.  Αυτά χρονολογούνταν από παλαιότερους χρόνους και δεν ήταν φτιαγμένα από μυκηναϊκά χέρια, καθώς το ύφος και το στυλ ήταν εντελώς διαφορετικά. Επρόκειτο για εγχάρακτες πέτρες 3 και 4 όψεων είτε από απλή πέτρα είτε από πολύτιμους λίθους χαραγμένους με σύμβολα και ιερογλυφικά. Σε κάποιο σημείο τους είχαν μία τρύπα που σημαίνει ότι περνούσαν ένα κορδόνι και το φορούσαν γύρω από το λαιμό ή τον καρπό. Αργότερα, μετά από μελέτη και έρευνα οδηγήθηκε στη σκέψη ότι τα φορούσαν οι Ελληνίδες πιστεύοντας ότι βοηθούν στον απογαλακτισμό των παιδιών, γι’ αυτό και ονομάστηκαν  «πέτρες γάλακτος». Ο Έβανς τα μελέτησε πολύ και κατέληξε  ότι κατάγονταν από την Κρήτη.

Βιβλίων Γη

Η περιέργειά του  τον οδήγησε στην Κρήτη, και πιο συγκεκριμένα  στην Κνωσό. Ο Έβανς θα περνούσε τελικά τα επόμενα 30 χρόνια του με ανασκαφές, ανακατασκευάζοντας και σχολιάζοντας τα ευρήματά του στην Κνωσό, καθώς σιγά-σιγά ανακάλυπτε τον από καιρό χαμένο Μινωικό πολιτισμό.
Το 1894, ο σερ Άρθουρ Έβανς πάτησε για πρώτη φορά το πόδι του στην Κρήτη. Ο εγκάρδιος και παθιασμένος λαός της Κρήτης αμέσως τον αγκάλιασε και, παρόλο το βαρύ αίσθημα της τουρκικής σκλαβιάς, τον έκανε να νιώσει σαν στο σπίτι του.  Ο ίδιος λάτρεψε το μείγμα βενετσιάνικης, οθωμανικής και χριστιανικής αρχιτεκτονικής του νησιού.
Δηλώνοντας ψευδώς ότι ενεργούσε για λογαριασμό του «The Cretan Exploration Fund»,(ένα ταμείο που δεν υπήρχε ακόμη, αλλά δημιουργήθηκε αργότερα υπό την στήριξη του πρίγκιπα Γεωργίου της Ελλάδας) αγόρασε ένα μερίδιο της τοποθεσίας στην Κνωσό από τον Τούρκο ιδιοκτήτη γης.
Μεταξύ του 1894 και 1899, ο σερ Έβανς  εξερεύνησε πολλά μέρη της Κρήτης, συμπεριλαμβανομένου του σπηλαίου Ψυχρού (Δικταίο άντρο) και  συναντούσε συνεχώς τις πέτρες γάλακτος και σφραγιδόλιθους. Το 1898, έκανε αναφορά  στον Guardian του Μάντσεστερ, για  τις διαμάχες στην Κρήτη, επικρίνοντας τόσο τους Βρετανούς όσο και τους Τούρκους για τη συμπεριφορά τους.

Βιβλίων Γη


Τον Μάρτιο του 1900 επέστρεψε στην Κρήτη με σηκωμένα τα μανίκια. Μαζί του είχε  έναν έμπειρο αρχαιολόγο και έναν επίσης έμπειρο αρχηγό των ανασκαφών,  άνθρωπο πολύγλωσσο και με εξαιρετικό χαρακτήρα. Απασχόλησε ντόπιους για να σκάψουν στον χώρο. Αργότερα στην ομάδα θα προστεθεί και ένας Άγγλος αρχιτέκτονας της Βρετανικής Αρχαιολογικής Σχολής Αθηνών, καθώς έπρεπε να έχει έναν αρχιτέκτονα βοηθό με τις απαιτούμενες δεξιότητες.
Όταν η Κρήτη παραδόθηκε στους Έλληνες, ο Άρθουρ αγόρασε ολόκληρη την τοποθεσία στην Κνωσό από τον φυγά πλέον Τούρκο ιδιοκτήτη.
Λίγο αργότερα ανακάλυψαν την πρώτη αληθινή εικόνα των αρχαίων κατοίκων της Κρήτης. Βρήκαν θραύσματα τοιχογραφίας που απεικόνιζε  κρητικούς νεολαίους  με αθλητική, λεπτή μέση και καστανό δέρμα με χτενισμένα μακριά μαύρα μαλλιά που έφεραν ρυτό.
Ένας Ελβετός καλλιτέχνης, ο Emilie Gilliéron, και αργότερα ο γιος του, χρησιμοποιήθηκαν για να συναρμολογήσουν τα μικροσκοπικά θραύσματα των αντικειμένων. Έπρεπε να φτιάξει τις θέσεις που έλειπαν, δίνοντάς μας τη δυνατότητα να δούμε το έργο ως σύνολο και ολοκληρωμένο.
Πολλά πήλινα αγγεία, τοιχογραφίες, ασπίδες και θρόνοι αναπαράχθησαν και αφέθηκαν in situ δίνοντάς μας μια σαφή και συνοπτική εικόνα του παλατιού της Κνωσού, ενώ τα πρωτότυπα ελήφθησαν και προστατεύτηκαν στο Μουσείο Ηρακλείου. Χωρίς την ιδέα του Έβανς να ανοικοδομήσει με σκυρόδεμα (κίνηση που κατακρίθηκε από πολλούς) πολλούς χώρους του ανακτόρου, δεν θα είχαμε τίποτα  που να δείχνει πώς ζούσαν οι Μινωίτες και πώς διακοσμούσαν το περιβάλλον διαβίωσής τους.  Αν και οι τεχνικές του θεωρήθηκαν μη παραδοσιακές, η ανοικοδόμηση της Κνωσού,  μας έδωσε μια σχεδόν πλήρη εικόνα των Μινωικού πολιτισμού. Η μεγάλη σκάλα με τα έξυπνα και εξελιγμένα υδραυλικά της είναι απόδειξη αυτού του γεγονότος.
Είναι αυτός που έδωσε στους αρχαίους κατοίκους της Κρήτης το όνομα Μινωίτες, και ονόμασε τον πολιτισμό τους Μινωικό, από το όνομα του θρυλικού Κρητικού ηγεμόνα βασιλιά Μίνωα.

Βιβλίων Γη

Ο  Έβανς δημιούργησε επίσης το σύστημα χρονολόγησης στο οποίο χρονολογούμε την περίοδο του Μινωικού πολιτισμού. Αυτό επρόκειτο να τροποποιηθεί και να επεκταθεί με την πάροδο του χρόνου, αλλά το σύστημά του παρ’ όλα αυτά ήταν πρωτοπόρο.
Το 1906, ο Άρθουρ έχτισε κοντά στο χώρο τη «Βίλα Αριάδνη». Αυτό επρόκειτο να είναι  το σπίτι του, το στούντιο γραφής και το εργαστήριό του. Τόσο το κτίριο, το οποίο κηρύχθηκε διατηρητέο το 1968, όσο και ο κήπος αποτελούν ένα σύνολο πλούσιο πληροφοριών για τη νεότερη ιστορία της Κρήτης και της Ελλάδας.
Το 1908, ο πατέρας του πέθανε αφήνοντας στον Άρθουρ το μεγαλύτερο ποσοστό της περιουσίας του, και μέσα σε λίγους μήνες επρόκειτο να κληρονομήσει επίσης την περιουσία του ενός ξαδέρφου του. Έτσι ο  Άρθουρ έγινε πολύ πιο πλούσιος  από τον πατέρα του και  ήταν πλέον σε θέση να χρηματοδοτήσει αποκλειστικά όλα τα έργα στην Κνωσό για τον περισσότερο χρόνο του εκεί. Αυτό του έδωσε επίσης την ελευθερία να συμπεριφέρεται όπως ήθελε.
Με τα χρόνια έγραψε το σπουδαίο τετράτομο βιβλίο των ευρημάτων του στην Κνωσό  «Το Παλάτι του Μίνωα» χειρόγραφα, χωρίς τη βοήθεια κάποιου γραμματέα ή γραφομηχανής.
Εκτός από το πρωτοποριακό για την εποχή ανασκαφικό του έργο στην περιοχή του ανακτόρου, σημαντική ανακάλυψη του Έβανς θεωρείται η αποκάλυψη περίπου 3.000 πινακίδων Γραμμικής Α και Γραμμικής Β γραφής.  Η Γραμμική Β,  αποδείχθηκε ότι ήταν Μυκηναϊκή, μεταγενέστερη της Μινωικής γραφής Α, και θεωρείται η πρώιμη μορφή της ελληνικής γλώσσας.  Η Γραμμική Α, η γλώσσα των Μινωιτών παραμένει έως σήμερα στο μεγαλύτερο τμήμα της μη αποκρυπτογραφημένη.
Το 1911, σε ηλικία 60 ετών, ο Άρθουρ Έβανς χρίστηκε με τον τίτλο του Ιππότη για τη συμβολή του στη μάθηση και την επιστήμη.
Πέθανε στις 11 Ιουλίου 1939,  σε ηλικία 90 ετών.

Πηγές:Wikipedia, Sansimera, welovecrete,







Σχετικά Άρθρα

Ο ιστότοπος προστατεύεται!