Κωνσταντίνος Μπρουμίδης: Ο Μιχαήλ Άγγελος του Αμερικανικού ναού της Δημοκρατίας  ήταν Έλληνας από τα Φιλιατρά!

Βιβλίων Γη

Γράφει η Μαρία Σιταρίδου-Τρουλάκη

Ο άγνωστος σε πολύ κόσμο Κωνσταντίνος Μπρουμίδης γεννήθηκε στην Ιταλία (Ρώμη) στις 26 Ιουλίου 1805 από Έλληνα πατέρα και Ιταλίδα μητέρα, την Άννα Μπιανκίνι.
Ο πατέρας του, Σταύρος Μπρουμίδης από τα Φιλιατρά,  έφυγε για την Ιταλία, επειδή η γνωστή Μεσσηνιακή φαμίλια των Μπρουμίδηδων  είχε συμμετοχή στα Ορλωφικά και επομένως ήταν συνεχώς υπό τουρκικό διωγμό. Το 1774  περνούν κυνηγημένοι στη Ζάκυνθο  κι από εκεί τελικά στη Ρώμη.
Ο μικρός Κωνσταντίνος δείχνει από πολύ νωρίς την μεγάλη κλίση του στη ζωγραφική και αναλαμβάνει τις τοιχογραφίες στα παλάτσο της αριστοκρατίας. Όταν μεγαλώνει, σπουδάζει τη ζωγραφική τέχνη στην Ακαδημία του Αγίου Λουκά στη Ρώμη έχοντας δασκάλους μεγάλα ονόματα της ιταλικής τέχνης. Θα γίνει ειδικός στις αναγεννησιακές τοιχογραφίες,  το ταλέντο του θα αναδειχθεί στην απεικόνιση μορφών και στη γλυπτική και θα εξελιχθεί σε έναν από τους καλύτερους ζωγράφους της Ρώμης.

Βιβλίων Γη

Το 1840 ο Πάπας Γρηγόριος ΙΣΤ’ αναθέτει στον 35χρονο τότε  Κωνσταντίνο το  έργο της αποκατάστασης των κατεστραμμένων τοιχογραφιών του Ραφαήλ στο Βατικανό. Εκεί δημιούργησε μια σειρά εκπληκτικών τοιχογραφιών που οδήγησαν τον πάπα στο να του αναθέσει και την προσωπογραφία του.
Η παπική απεικόνιση εντυπωσίασε τον Πίο Θ’, ο οποίος τον παρασημοφορεί και τον προσλαμβάνει στη φρουρά του Βατικανού. Η τιμή αυτή όμως θα μετατραπεί  σύντομα σε φυλακή, επειδή ο δημοκρατικός Μπρουμίδης αρνείται να πυροβολήσει τους επαναστάτες της κατά τη διάρκεια ταραχών εναντίον της τότε ιταλικής δημοκρατίας. Αυτό  θα του κοστίσει πολύ ακριβά. Τιμωρείται με φυλάκιση στα μπουντρούμια του Βατικανού, αφήνοντας έκθετη την  γυναίκα και τα δύο παιδιά του. Ο Πάπας απελευθέρωσε τελικά τον ζωγράφο έπειτα από 14 μήνες εγκλεισμού προτρέποντάς τον να εγκαταλείψει την Ιταλία για πάντα.
Το 1849, όταν οι γαλλικές δυνάμεις καταλαμβάνουν τη Ρώμη, αποφασίζει να φύγει από την Ιταλία με προορισμό τον Νέο Κόσμο. Η επιλογή της Αμερικής  δεν είναι τυχαία,  αφού το καλό του όνομα  τού έχει ήδη εξασφαλίσει δουλειά στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού. Έτσι καταφτάνει στη Νέα Υόρκη τον Σεπτέμβριο του 1852 με έτοιμα συμφωνητικά στα χέρια του από τα μεγάλα σαλόνια της πόλης που τον γνώριζαν  και τον είχαν κλείσει για τις προσωπογραφίες τους. Το 1857 έλαβε την αμερικανική υπηκοότητα.
Επί 25 ολόκληρα χρόνια διακόσμησε τον εσωτερικό χώρο της Ροτόντας του Αμερικανικού Καπιτωλίου, με σπουδαιότερο έργο του την «Αποθέωση του Ουάσιγκτον», το οποίο φιλοτεχνήθηκε αμέσως μετά τον Αμερικανικό Εμφύλιο. Το συγκεκριμένο έργο είναι εμπνευσμένο από την ελληνική μυθολογία και ο Ουάσιγκτον απεικονίζεται στον ουρανό, ντυμένος με μοβ ένδυμα. Δεξιά και αριστερά του στέκονται οι θεές Νίκη και Ελευθερία, ενώ περιτριγυρίζεται από μορφές όπως  η Αθηνά, ο Ήφαιστος, ο Ερμής και η Δήμητρα. Άλλα έργα του στο Καπιτώλιο είναι η «Νομοθεσία» και η προσωπογραφία του Βενιαμίν Φραγκλίνου.

Βιβλίων Γη

Ως γνήσιος Έλληνας  και μεγάλος γνώστης της ελληνικής μυθολογίας, φιλοτεχνεί στον θόλο του Καπιτωλίου τη θεά Αθηνά να συζητά με τον Φραγκλίνο, τον Σάμιουελ Μορς (εφευρέτη του τηλεγράφου)  και τον Ρόμπερτ Φούλτον (εφευρέτη του ατμόπλοιου), χαρίζοντας στο αμερικανικό έθνος  μια σπουδαία αλληγορία σε ένα συγκερασμό τέχνης και πολιτισμού. Οι τοιχογραφίες του καταλαμβάνουν πάνω από 1.500 τ.μ. και διασώζονται μέχρι σήμερα. Το 1854 ταξίδεψε στο Μεξικό, όπου ζωγράφισε την «Αγία Τριάδα» στον μητροπολιτικό ναό της πρωτεύουσας.

Ο ίδιος είχε πει: «Η φιλοδοξία μου και η καθημερινή μου προσευχή είναι να ζήσω αρκετά ώστε να κάνω όμορφο το Καπιτώλιο της μοναδικής χώρας στον κόσμο όπου υπάρχει ελευθερία».

Στην προσωπική του ζωή, σύμφωνα με κάποιες πηγές, αποκτά ακόμη ένα παιδί στην Αμερική, αν και κανείς δεν ξέρει αν ήταν εκτός γάμου. Η οικογένειά του  εξάλλου είχε μείνει πίσω  στην Ιταλία και ο καλλιτέχνης διατηρούσε συχνή αλληλογραφία με την κόρη του, Ελένη. Η Λόλα Γκερμόν, η ερωμένη του στις ΗΠΑ (μήπως σύζυγος;), τον εγκατέλειψε κάποια στιγμή και το γεγονός στάθηκε καθοριστικό για την υπόλοιπη ζωή του.
Τα τελευταία χρόνια του τα πέρασε ολομόναχος και φτωχός. Στο Μέγαρο του Καπιτωλίου  θα περάσει κυριολεκτικά όλη την υπόλοιπη ζωή του, καθώς και άρρωστος όταν ήταν, αρνείτο πεισματικά  να εγκαταλείψει τα πινέλα του μέχρι τον θάνατό του .
Πέθανε στις 19 Φεβρουαρίου του 1880 και ενταφιάστηκε στο Κοιμητήριο Γκλένγουντ της Ουάσιγκτον δημοσία δαπάνη μιας και ήταν πάμφτωχος.  Ανεξήγητη μέχρι σήμερα παραμένει η αιτία της πενίας του, μιας και ήταν πολύ καλά αμειβόμενος για τα έργα του. Ο τάφος του ήταν  άγνωστος χωρίς το όνομά του μέχρι το 1952, όταν εντοπίστηκε στο νεκροταφείο της Ουάσιγκτον και στην πλάκα αναφερόταν ως Ιταλός πρόσφυγας.
Χρειάστηκε η επιμονή της Μιρτλ Μέρντοκ, μιας ξεναγού του Καπιτωλίου,  η οποία αναζήτησε στοιχεία για τον Μπρουμίδη συνεπαρμένη από τα έργα του και έγραψε την βιογραφία του, για να μάθουν όλοι τον Έλληνα “Μιχαήλ Άγγελο”.              

Βιβλίων Γη


Τον Απρίλιο του 2007, η αμερικανική κυβέρνηση διοργάνωσε τελετή για να τιμήσει τη συμπλήρωση των 200 χρόνων από την ημέρα της γέννησής του. Ενα χρόνο μετά, το 2008 έλαβε το Χρυσό Μετάλλιο του Κογκρέσου σε αναγνώριση της προσφοράς του στο αμερικανικό κράτος και ένα άγαλμά του στήθηκε σε πάρκο στην Ανάπολι, με πρωτοβουλία της ελληνικής και ιταλικής κοινότητας. Η συνεισφορά του στο Καπιτώλιο έχει  αναγνωριστεί και τιμηθεί ευρέως από το Κογκρέσο, το οποίο διαθέτει συχνά κονδύλια για τη συντήρηση των τοιχογραφιών του Μπρουμίδη, καθώς είναι η ίδια η ιστορία του αμερικανικού έθνους.
Στον επικήδειο που εκφώνησε για τον Μπρουμίδη, ο Αμερικανός γερουσιαστής Τζορτζ Μπους μεταξύ άλλων είπε και τα εξής:
«Θα μου επιτρέψετε να κάνω μια μικρή μνεία στη θαυμαστή ιδιοφυΐα που επί τόσο χρόνο, τόσο ευγενικά και τόσο ωραία, είναι συνυφασμένη με το Καπιτώλιο. Πέθανε φτωχός, χωρίς να έχει χρήματα ούτε για να θάψει το εξασθενημένο κορμί του, και εντούτοις πόσο πλούσια κληρονομιά άφησε στην παρούσα και τις μελλοντικές γενιές. Περισσότερο από ένα τέταρτο του αιώνα το πέρασε ανάμεσα σε αυτούς τους τοίχους, από το υπόγειο μέχρι τον θόλο, αφήνοντας δημιουργίες αθάνατης ομορφιάς οπουδήποτε ακουμπούσε το χέρι του»… 







Σχετικά Άρθρα

Ο ιστότοπος προστατεύεται!