Φλόγα και Άνεμος, Στέφανος Δάνδολος

Βιβλίων Γη

Η Κυβέλη Ανδριανού, ως Κυβέλη είναι γνωστή, ασκεί μία γοητεία, ίσως γιατί υπήρξε περασμένης γενιάς ηθοποιός που οι νεότεροι δεν προλάβαμε ποτέ να τη δούμε και να παρακολουθήσουμε την πλούσια και λαμπρή πορεία της. Μία προσωπικότητα φωτεινή, με σκιές και μυστήριο παράλληλα, που το βιβλίο του Στέφανου Δάνδολου, Φλόγα και άνεμος, μας αφήνει να γνωρίσουμε, μέσα από εμπνευσμένες, παράλληλες ιστορίες…

Τα βιβλία που ασχολούνται με τη ζωή διάσημων προσώπων είναι πάντα ελκυστικά γιατί ο αναγνώστης νοιώθει πως βλέπει μέσα από ένα μεγάλο ανοιχτό παράθυρο όλη τη ζωή γνωστών ανθρώπων. Το μυθιστόρημα όμως αυτό διαφέρει, εμπλέκοντας την καθαρή μυθιστορηματική βιογραφία με άλλες μορφές μυθιστορήματος και αυτό είναι που το κάνει ακόμα πιο ενδιαφέρον.

ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ

Γεώργιος Παπανδρέου και Κυβέλη Ανδριανού. Μια μεγάλη ιστορία αγάπης και πάθους μέσα από το πέρασμα πολυτάραχων χρόνων της Ελληνικής Ιστορίας, διηγούμενη από την ίδια την Κυβέλη στα μαύρα χρόνια της δικτατορίας των συνταγματαρχών του ’67.Σκέψεις, άγνωστες επιστολές, εξομολογήσεις από καρδιάς της μεγάλης ηθοποιού, ενώ οι ζωές των ανθρώπων προσπαθούν να βρουν τη λύτρωση και την ελευθερία μέσα σε ένα καθεστώς μέγγενη που κόβει τον αέρα ενός ήδη ταλαιπωρημένου λαού.

Από την πρώτη στιγμή μπορεί κάποιος να καταλάβει πως πρόκειται για ένα βιβλίο αποκύημα έρευνας. Η ιστορία της Κυβέλης και του Παπανδρέου, αν και δεδομένη, δεν έχει ειπωθεί ποτέ με λεπτομέρειες. Την καλύπτει ένα πέπλο μυστηριακό και αφηρημένο. Άλλωστε, όπως φαίνεται και μέσα από το βιβλίο, δεν έχει γίνει γνωστή καν η ημερομηνία γάμου τους, παρά μόνο η χρονολογία κατά προσέγγιση. Ο Στέφανος Δάνδολος, όμως, δημιουργεί μια ιστορία μυθιστορηματική, μπλέκοντας στην αλήθεια ιστορίες φανταστικές -απόλυτα αληθοφανείς- που, ενώ φαίνονται ασύνδετες, ολοκληρώνουν μια εικόνα, στο τρίτο μέρος του βιβλίου, με μαεστρία και χαρίζει στους αναγνώστες ένα καλογραμμένο και στιβαρό κείμενο. Συμπερασματικά, κρύβει στις λέξεις, τις σκέψεις και τις προθέσεις γνώση, προβληματισμό, μια ιστορία με εξαιρετικές περιγραφές και άπλετο συναίσθημα.

Βιβλίων Γη

Βιβλίο με πολλά ανθρωποκεντρικά σημεία. Δεν περιορίζεται αποκλειστικά στην ιστορία των δύο γνωστών προσώπων, αλλά αφηγείται και τη σχέση γνωστών και άγνωστων ανθρώπων, υπό το πρίσμα της κοινωνικής και πολιτικής πορείας της Ελλάδας. Το περιβάλλον του συγγραφικού αυτού έργου έχει δύο χαρακτηριστικά μύησης για τον αναγνώστη. Καταρχάς νομίζει κανείς πως «διαβάζει» ένα ντοκιμαντέρ. Ο ερευνητής αφηγείται και παράλληλα δείχνει φωτογραφίες και μικρά αρχεία μιας άλλης εποχής. Εικόνες σε σέπια, μια ξύλινη κάμερα που δείχνει ανθρώπους σε γρήγορη κίνηση χωρίς ήχο, αλλά με έναν εκπληκτικό τρόπο παρουσίασης συναισθημάτων. Σε δεύτερο επίπεδο ο αναγνώστης νομίζει πως φτιάχνει ένα παζλ. Χιλιάδες μικρά κομματάκια οι άνθρωποι, τα ιστορικά γεγονότα, οι διάλογοι, το αλλιώτικο εποχικό πλαίσιο, χαρακτήρες, αντιδράσεις. Ξέρει πως μόνο φτάνοντας στο τέλος θα δει ολόκληρη την εικόνα. Δύσκολο να περιγραφεί με απλούς χαρακτηρισμούς η πλοκή του βιβλίου αφού είναι πιο σύνθετη από λίγους επιθετικούς προσδιορισμούς ή πεπατημένες περιγραφές.

Είναι βέβαιο, ως προς τους γνωστούς χαρακτήρες του έργου, πως είναι αδύνατο να μεταφέρει κάποιος πραγματικούς διαλόγους και συζητήσεις τους. Η ιστορική υπόστασή τους όμως είναι πραγματική. Έτσι, μέσα από τις γνωστές τους δράσεις εμπνεόμενος, δημιουργεί κατά προσέγγιση διαλόγους, χωρίς υπερβολές αλλά σε έντονο συγκινησιακό ύφος. Με μικρές αναδρομές και αναφορές, στους Αλέκο Παναγούλη, Μελίνα Μερκούρη-Ζιλ Ντασέν, Βασίλη Βασιλικό, Κώστα Γαβρά-Μισέλ, Υβ Μοντάν-Σιμόν Σινιορέ, την ταινία Ζ, περιγράφοντας τον τρόπο δράσης του καλλιτεχνικού και πολιτιστικού κόσμου απέναντι στο δικτατορικό καθεστώς που διακυβεύει την Ελλάδα, κοινωνώντας την Ιστορία.

Και η Κυβέλη. Ένα αερικό, ένας μύθος του θεάτρου, μια ντίβα της εποχής της. Ένα κρυμμένο παλιό σεντούκι ιδιαίτερο, καμωμένο με πολύτιμα ευγενή υλικά. Πολύφερνο, γεμάτο παραμύθια, θησαυρούς και εξομολογήσεις. Ανοίγει με «κλειδί» τον Αλέξανδρο Κροντηρά. Φέρελπις νέος ηθοποιός, μεγάλος θαυμαστής της Κυβέλης. Παίζει ασήμαντους ρόλους στον θίασό της, μα είναι τόσο σημαντικός σαν υφάδι στο βιβλίο. Ενώνει τις ιστορίες, είναι ο καταλύτης που ολοκληρώνει τη «χημική ένωση» της κάθε επιμέρους ιστορίας του βιβλίου.

Τις ανθρώπινες και γήινες πλευρές Παπανδρέου και Κυβέλης τις ανακαλύπτει κάποιος μέσα από τα μάτια μόνο της Κυβέλης. Όλη η ιστορία αρχίζει και τελειώνει μέσα σε μία βδομάδα, περίοδος θανάτου και κηδείας του «Γιώργη» της. Η πολιτική του πορεία, αφηγούμενη από την ίδια, έχει μια υποκειμενική βαρύτητα, με αυτό τον τρόπο δικαιώνεται ο χαρακτηρισμός ιστορικό μυθιστόρημα. Οι επιστολές και τα γράμματά τους αποκαλυπτικά. Τεκμήρια, ντοκουμέντα μιας σχέσης έρωτα και αγάπης. Η δίχως πολλές λεπτομέρειες σχέση του ζευγαριού καλύπτεται από τη μυθοπλασία και κάποια δεδομένα γεγονότα. Παραμένει όμως αινιγματική μέχρι το τέλος. Στη διαθήκη του ο Παπανδρέου κατηγορεί την Κυβέλη για εγκατάλειψη συζυγικής στέγης).

Βιβλίων Γη

Παράλληλες ιστορίες εκτυλίσσονται έξω από το διαμέρισμα της ηθοποιού. Σε ένα σκηνικό μαύρο, σκοτεινό, γεμάτο φόβο οι ζωές των χαρακτήρων αντικατοπτρίζουν τον ασφυκτικό χαρακτήρα του ολοκληρωτικού καθεστώτος. Η αφήγηση του Στέφανου Δάνδολου σε παρασύρει σε μια δίνη δραματική. Ζωές μέσα σε συρματοπλέγματα, άμεσα και έμμεσα. Μηνύματα ελπίδας σαν μια προφητική εικόνα, ένα παιδάκι ντυμένο με την μπλούζα της ομάδας του και μία μπάλα στο χέρι, περπατάει ανάμεσα σε ένα πλήθος μαυροντυμένο ακολουθώντας μια νεκρική πομπή. Ο Φώντας, εγκλωβισμένος στις επιταγές μιας επίπλαστης υπεροχής που ζει τα όνειρα άλλων, καταφέρνει να αποτινάξει τον ανούσιο καθωσπρεπισμό που του έχουν επιβάλλει και να επικοινωνήσει την αγάπη και την ελευθερία.

Και η Βαλεντίνη. Δισέγγονη της Κυβέλης. Ο συνδετικός κρίκος της αλήθειας και του φανταστικού του μυθιστορήματος. Δίνει όλη την αλήθεια στον συγγραφέα και τον προτρέπει να γράψει για την ίδια, όπως ο εκείνος θέλει. Έτσι καθορίζεται και ο χαρακτήρας του βιβλίου. Μια Ιστορική μυθοπλασία.

Το Φλόγα και Άνεμος είναι ένα μυθιστόρημα ζωντανό, με κίνηση, εικόνες μαγικές, γρήγορες και ζωντανές σκηνές, οροθετεί μια μεγάλη χρονική περίοδο, από τις αρχές του 20ου αιώνα. Παρουσιάζει όλες τις μεγάλες στιγμές της Ελλάδας χρησιμοποιώντας πρόσωπα της Τέχνης και της πολιτικής σαν αγωγούς, κυκλοφορητές τους. Η κατάταξη σε μία κατηγορία μυθιστορημάτων είναι δύσκολη, μπορεί και άδικη, αφού στο σύνολό του εγκιβωτίζονται η Ιστορία της Τέχνης και του Θεάτρου στην Ελλάδα και την επίδραση της Ευρώπης σε αυτήν, η κοινωνικοπολιτική διαδρομή της σύγχρονης Ελλάδας, οι κοινωνικές φόρμες που καθορίζουν όλον τον 20ο αιώνα. Παράλληλα τολμάει να αγγίξει πρόσωπα-μύθους που καθόρισαν σε πολλούς τομείς το σκηνικό της ελληνικής κοινωνίας. Όλα, όμως, αυτά με μία εμπνευσμένη πένα που δίνει στο αναγνωστικό κοινό μια ιστορία σαν παραμύθι, με σαφή πολιτικά και κοινωνικά μηνύματα.

Κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Ψυχογιός

Σχετικά Άρθρα

Ο ιστότοπος προστατεύεται!